Zaproszenie do ogrodu botanicznego w Katowicach

To będzie kolejny przegląd ładnych kwiatków, które między innymi można posiadać we własnych ogrodach. Jeśli jednak mamy mało miejsca trzeba będzie udać się na obszary zieleni publicznej. Jedną z nich jest katowicki ogródek botaniczny przy ulicy Jagiellońskiej 28. Co nieco już z niego pokazywałem. Czas na drugie wejście. To było 16 kwietnia tego roku.

Jedną z funkcji takich ogrodów jest ochrona ginących gatunków ex sito, czyli poza obszarem naturalnego występowania. Takim przykładem jest miłek wiosenny – Adonis vernalis. Tutaj w Katowicach możemy obejrzeć kilka kęp tego gatunku. Wyróżniają go delikatne postrzępione na nitkowate odcinki liście oraz duże żółte kwiaty posiadające ponad dziesięć płatków korony. W porywach bywa ich nawet dwadzieścia. To gatunek rodzimy dla flory Polski. Najwięcej stanowisk posiada w paśmie Wyżyn Środkowo-Polskich na wschód od trawersu źródeł Pilicy. Jest jeszcze kilka rozproszonych miejscówek. Generalnie ma status gatunku narażonego na wymarcie i w związku z tym podlega ścisłej ochronie gatunkowej. Wymaga zabiegów ochrony czynnej, jako że uwielbia przede wszystkim miejsca trawiaste, stepowe. Z natury to bylina, zatem jeśli wejdziecie w jego posiadanie drogą kupna to będziecie się mogli nim cieszyć przez wiele lat. Na naszym bliskim wschodzie uchodzi za niezłe ziółko. Ze względu na jego status w naszym kraju nie będę rozwiał tego wątku. Wspomnę jeszcze, że jest to również roślina trująca.

W tutejszym ogródku natrafiłem na drugi gatunek botanicznego kolekcjonerskiego tulipana. Pierwszym był biało-kwitnący tulipan dwukwiatowy. Ten ma kwiaty o płatkach różowych i sporej żółtej nasadzie. Te plamy razem tworzą wyraźne koło we wnętrzu korony. Kolejną cechą są szerokie blaszki liściowe. Jako dzikus jest rodzimy dla flory wysp południowej części Morza Egejskiego i zachodniej Turcji. Tamże uwielbia skały i kamieniste zbocza. Uchodzi za gatunek kolekcjonerski, botaniczny. Może być uprawiany w gruncie lub pojemnikach. Optimum kwitnienia przypada na przełom kwietnia i maja. Mam go w swoim chrzanowskim ogrodzie. Cebulki nabyłem w portugalskim paleciaku. Katowickie okazy były chore, ale wyglądały kwitnąco. Poraża je rdza niekreślonego gatunku. To było, póki co, moje pierwsze spotkanie z tym rodzajem choroby na jakimkolwiek tulipanie.

Trzeci bohater nosi łacińską nazwę Baptisia australis. Teraz dopiero rusza z wegetacją, ale ma już zawiązane kwiatostany. Ta wspaniała bylina o kwiatach barwy indygo pochodzi z USA. Kwitnące okazy widziałem w tym samym miejscu w maju 2024 roku. Teraz wyróżnia się ciemnoniebieskimi pędami. Ze względu na wysoką odporność na mróz i niskie wymagania glebowe nadaje się do wielu ogrodów. Odpowiednio wyeksponowana jako soliter będzie stanowiła bardzo mocny kolorystyczny akcent. W dużym uproszeniu liczno-kwiatowe kwiatostany pokrojowo są zbliżone do łubinu. Wszak razem reprezentują rodzinę bobowatych. Dekoracyjne są nawet czarne strąki utrzymujące się do pierwszych mrozów.

Piotr Grzegorzek