W lesie przy ulicy Orła Białego

Dopiero co, bo w poniedziałek 29 czerwca, udałem się do jednego z lasów w zasięgu naszych mediów. Wybór był kwestią przypadku, wszak w każdej cienistej zielonej plamie można wypatrzeć coś ciekawego, chociaż pozory zdają się mylić. Takim przypadkiem jest las przy ulicy Orła Białego w Krasowach. Wysiadłem na przystanku przy jego południowo-wschodnim narożniku. Rozejrzałem się po jego skraju, który jest gęstym, pozornie nieprzebytym ekotonem. Następnie wszedłem do wnętrza, gdzie drzewostan wyraźnie się rozluźnia.

W tym artykule uznamy las jako kompleks roślinności swoisty dla danego kontynentu, cechujący się dużą ilością drzew rosnących w zwarciu. Teren akcji to stok o nachyleniu południowym. Na tym obszarze była prowadzona działalność górnicza. Świadczą o tym liczne lejkowate zagłębienia otoczone wałem gruntu. W lokalnym drzewostanie w niemalże równych proporcjach występują gatunki rodzime oraz te obcego pochodzenia. Z rodzimych dominuje brzoza brodawkowata. Część z jej osobników osiąga spore rozmiary, co świadczy o tym, że była tutaj pierwsza. Dalej idą klon jawor, klon zwyczajny, grab zwyczajny oraz lipa drobnolistna. Ostatnia dwójka świadczy o tym, że potencjalnie naturalnym zbiorowiskiem roślinnym jest tutaj grąd. Rodzimym unikatem jest jarząb szwedzki. Z drzew obcego pochodzenia dominuje amerykański dąb czerwony. Jego opadłe liście skutecznie utrudniają rozwój roślin runa. Drugim w kolejności obcym gatunkiem jest robinia akacjowa. Znaczącą domieszkę stanowią topole kanadyjskie w kilku drobnych taksonach. Warto jeszcze odnotować jesion pensylwański. Z drzew iglastych dość liczne są modrzewie europejskie.

To drzewo w tej okolicy znalazłem w południowym ekotonie. Należy do grupy gatunków o brązowych pączkach. Najważniejszą cechą taksonomiczną są nieparzystopierzaste liście złożone z pięciu do dziewięciu listków. Ich brzegi są drobno piłkowane. Ich spodnia strona oraz ogonki są owłosione. Drzewo posiada kwiaty rozdzielnopłciowe. Sam gatunek, tak jak to rodzaj ma w obyczaju, może być dwu- lub jednopienny. Znaczy się mamy do czynienia albo z chłopakami, albo z dziewczynami, lub z osobnikami posiadającymi fizyczne atrybuty obojga płci. Drzewo ze skraju lasu miało już wytworzone owoce. Z kolei przy zachodnim skraju lasu trafiło się drzewo zdecydowanie męskie. Jego kwiaty były zniszczone przez atak roztocza z gatunku Aceria fraxiniflora. To szkodnik amerykańskiego pochodzenia powoli rozszerzający swój zasięg w Europie. Widuję go coraz częściej.

Na dnie lasu zalega sporo martwego drewna. Większość stanowi brzoza. Jest jeszcze topola. Na nim wyrasta stosunkowo mało grzybów o widocznych owocnikach. Na drewnie brzozowym pojawia się hubiak pospolity. Jego owocniki to mocne, brązowe kopyta łączące się z pniem szeroką podstawą. Ten gatunek pojawił się także na leszczynie. Wybrednym brzozowym smakoszem jest białoporek. Jego owocniki mają biały gąbczasty miąższ i jasnobrązową skórkę. Owocnik z pniem drzewa łączy się wyraźnym ogonkiem. Trzecią hubą jest lakownica spłaszczona. Jej owocniki mają jasnobrązowy miąższ. Ich skórka jest wyraźnie rdzawa, pokryta masą zarodników. Spodnia strona owocników jest biała. Ten gatunek wystąpił tutaj dość licznie na jednej z powalonych topól kanadyjskich przy północnym skraju tego lasu.

Piotr Grzegorzek

PS. Trzynasta tegoroczna wycieczka odbędzie się dopiero w sobotę 11 lipca 2026 r.