Jan Hlond i Leon Januszewicz. Mysłowiczanie znani i mniej znani (cz. 40)

Jan Hlond urodził się 15 czerwca 1888 r. w Chorzowie w rodzinie dróżnika kolejowego Jana oraz Marii z domu Imiela. Szkołę powszechną ukończył w Mysłowicach. Egzamin dojrzałości złożył w Pruskim Królewskim Gimnazjum w Pszczynie.

Krótko przed wybuchem pierwszej wojny światowej, w odróżnieniu od trzech starszych braci związanych ze stanem duchownym, rozpoczął studia na Wydziale Medycyny Uniwersytetu Wiedeńskiego. W 1915 r. został wcielony do armii pruskiej oraz randze oficera pełnił służbę w jednostce sanitarnej na froncie francusko-belgijskim. Z powodu problemów zdrowotnych skierowany został na zaplecze, do Wrocławia, gdzie umożliwiono mu kontynuację studiów medycznych na Uniwersytecie Friedricha Wilhelma III. Był aktywnym członkiem niepodległościowego Związku Młodzieży Polskiej.

W 1918 r. ukończył studia z dyplomem doktora wszechnauk medycznych. W latach przetargów i walk o przynależność państwową Górnego Śląska był członkiem Polskiego Komisariatu Plebiscytowego na powiat bytomski. Jako lekarz zaufania uczestniczył w trzecim powstaniu śląskim. Następnie został ordynatorem oddziału wenerycznego Szpitala Wojsk Powstańczych, zlokalizowanego w Szpitalu Braci Miłosierdzia w Bogucicach.

Po podziale Górnego Śląska dr Jan Hlond osiedlił się w Katowicach. W 1922 r. nostryfikował niemiecki dyplom uniwersytetu wrocławskiego na Uniwersytecie w Poznaniu. Pracował w Przychodni Lekarskiej DOKP i kierował Przychodnią Przeciwweneryczną Ośrodka Zdrowia PCK. W latach 1929-1930 pełnił funkcję przewodniczącego Zarządu Towarzystwa Lekarzy Polaków na Śląsku. Za aktywny udział w życiu społecznym i religijnym na Śląsku dr. Hlonda odznaczono Orderem Polonia Restituta i krzyżem Niepodległości, zaś papież Pius XI uhonorował go tytułem Szambelana.

Z chwilą wybuchu drugiej wojny światowej, jako oficer rezerwy wcielony, został do armii polskiej. W czasie ewakuacji dotarł do Lwowa, gdzie dostał się do niewoli sowieckiej dr Jan Hlond zamordowany został – podobnie jak wiele tysięcy innych oficerów - w jednym z obozów jenieckich w 1940 r.

Leon Januszewicz urodził się 23 stycznia 1888 r. w Mysłowicach. Po ukończeniu szkoły podstawowej rozpoczął naukę rzemiosła budowlanego. W 1916 r. złożył egzamin mistrzowski w zakresie murarstwa, ciesielstwa i kamieniarstwa w Izbie Rzemieślniczej w Opolu. Dokształcał się w Wyższej Szkole Technicznej w Bytomiu.

Willa na „Zachęcie”, jedna z kompleksu projektowanego osiedla przez Leona Januszewicza

W 1910 r. został zastępcą budowniczego mysłowickiego Magistratu. Na stanowisku tym pracował nieprzerwanie, bez względu na przynależność państwową Mysłowic, przez okres czterdziestu lat. W latach 1922-1939 wchodził w skład kierownictwa Miejskiej Policji Budowlanej. Znał doskonale plany zagospodarowania przestrzennego i problemy urbanistyki Mysłowic. Był autorem licznych projektów i planów budynków mieszkalnych, szkoły powszechnej przy ul. Górniczej, szpitala Spółki Brackiej, łaźni i miejskich gmachów publicznych. kierował budową starej i nowej Centralnej Targowicy, kompleksu mieszkalno-handlowego przy ul. Krakowskiej i ul. Strumieńskiego, osiedla domków jednorodzinnych „Zachęta” (ul. Wojska Polskiego), osiedla mieszkaniowego w Janowie oraz komunalnych budynków mieszkaniowych przy ul. Robotniczej. Leon Januszewicz zmarł w 1964 r. i spoczywa na tzw. nowym cmentarzu.

Artykuł powstał na bazie opracowania prof. Alfreda Sulika.

DF