Światowe arcydzieło sztuki zegarowej jest w Mysłowicach

Zegar strefowy to najcenniejszy zabytek Muzeum Miasta Mysłowice. Od 2007 r. odmierza czas w przestrzeni ekspozycyjnej.

Historia prowadzi do Gustava Beckera. Urodził się on w 1809 r. w Oleśnicy. Fascynacja zegarami zrodziła się w wieku dziecięcym. Jego ojciec – Johann był nadwornym muzykiem u księcia oleśnickiego. Przez Oleśnicę przejeżdżali handlarze zegarów z Schwarzwaldu (ośrodek produkcji zegarów w środkowych Niemczech) do Prus Wschodnich. Młody Gustav miał okazję oglądać gustowne zegary na zamku w Oleśnicy. Zafascynowały go te z kukułką.

Po ukończeniu szkoły elementarnej Gustav przyuczał się do zawodu zegarmistrza w rodzinnym mieście. W zwyczaju krajów niemieckojęzycznych było pójście na tzw. wędrówkę czeladniczą. W jego przypadku prowadziła ona przez Austrię i Szwajcarię. Nauka trwała zwykle trzy lata. Czeladnik pracował od godz. 06.00 do 20.00. W latach 1841-1845 Becker pracował u wiedeńskiego mistrza – Phillipa Happachera. Poznał tam technikę produkcji zegarów wahadłowych o napędzie obciążnikowym.

Po powrocie do Oleśnicy Gustaw poślubił Luizę Seelig. Brak perspektyw skłonił młode małżeństwo do przeprowadzki do Świebodzic. W 1847 r. Becker otworzył tam sklep z zegarami. W 1850 r. zgłosił do sądu działalność gospodarczą jako producent zegarów. Postępująca mechanizacja w przemyśle na Dolnym Śląsku powodowała, że wielu tkaczy-chałupników traciło pracę. Szansą było dla nich znalezienie innego zarobkowania. Fabryka zegarów okazała się świetnym start-upem.

Beckerowi przyszedł w sukurs prezydent prowincji śląskiej - Johann Schleinitz. Lobbował on w ministerstwie handlu i rzemiosła w Berlinie o pomoc Beckerowi w zakupie maszyn. W zamian Becker miał obowiązek kształcenia uczniów. Po kilku latach firma urosła do największej na Śląsku. Liczni uczniowie zakładali potem własne firmy. Świebodzice nazywano zegarowym miastem.

W 1852 r. Becker zaprezentował zegary na wystawie we Wrocławiu. Dzięki temu otrzymał duże zamówienie od Poczty Niemieckiej na zegary do biur urzędników. Produkcję liczono w tysiącach na rok. Produkowano zegary kominkowe, stołowe, gabinetowe.

W 1877 r. firma Gustav Becker wyprodukowała unikalny zegar strefowy (znajduje się w muzeum). Było to 30 lat po założeniu fabryki. Zegar mógł powstać z okazji jubileuszu firmy. Z tyłu mechanizmu zachowała się sygnatura. Przedstawia kotwicę i koronę z krzyżem. Na czole korony widoczny jest mały zegar, po bokach litery GB.

Założyciel firmy zmarł po długiej chorobie nowotworowej w 1885 r. W Świebodzicach rozpoczął się kryzys. W 1899 r. sześć lokalnych firm zegarowych utworzyło firmę Zjednoczenie Świebodzickich Fabryk Zegarów. W 1930 r. zakład przejął potentat - koncern braci Junghans ze Schramberga (Badenia Wirtembergia).

Obecnie trudno ustalić, ile wyprodukowano zegarów pod szyldem Gustav Becker. Numer seryjny 2.244.868 na jednym z zegarów pochodzących z końcowej fazy produkcji (1926 r.) daje obraz o skali produkcji. Zegar mysłowicki posiada numer 133.081 (1877 r.). Produkcję zegarów prowadzono w tej fabryce jeszcze do 1952 r. pod nazwą Dolnośląska Fabryka Zegarów.

Dariusz Falecki