Powrót do Brzezinki

Dopiero co, bo we wtorek, 21 listopada, zajrzałem do Brzezinki, a przede wszystkim do lasu położonego na północ od zabudowań przy ulicy Nowochrzanowskiej. Od północy ten teren ogranicza zjazd na autostradę. Ostatnio byłem tutaj 27 sierpnia 2021 roku. Wówczas o tym lesie powstał artykuł opisujący lokalne wysypisko śmieci w cieniu brzóz. Teraz też tak było, ale odniosłem wrażenie, że nic nowego nie przybyło. To dobry znak. Kolejna zmiana to plac budowy znajdujący się na zachód od zwartego drzewostanu. Kto, co i dla kogo buduje - nie byłem ciekaw. Liczyła się przyroda. Nawet znajdujące się tutaj kochbunkry ignorowałem.

Dwa wiązy

Jeszcze idąc ulicą Nowochrzanowską nie tylko tym razem zwracałem uwagę na wiązy. Do tej pory zauważałem głównie wiąz szypułkowy, który wyróżnia się posiadaniem silnie asymetrycznych blaszek liściowych. Oczywiście na tych drzewach zdarzają się liście niezbyt asymetryczne, co czasami utrudnia oznaczanie. Oczywiście posiada jeszcze owoce zwane skrzydlakami, osadzone na wyraźnych szypułkach, co daje całkowitą pewność. Są one ponadto orzęsione na brzegach. Drzewo jest spotykane prawie w całej Polsce. Najrzadziej w Karpatach, Sudetach i w północno-zachodniej części naszego kraju. Drugim gatunkiem jest tutaj wiąz górski, którego najłatwiej zauważyć po liściach mających trzy wierzchołki. Poza tym jego skrzydlak jest nagi no i nie posiada szypułki. Najliczniej pojawia się w naszych górach oraz północno-zachodniej części Polski. Jest jeszcze wiąz holenderski - mieszaniec wiązu górskiego oraz wiązu pospolitego zwanego czasem wiązem polnym. To było blisko obecnego placu budowy. Drzewo jest bardzo przydatne w zieleni miejskiej.

Dwa obrosty

Jeszcze przed wejściem do lasu na dwu drzewach zauważyłem liczne skupiska porostów. Te drzewa to wiąz szypułkowy oraz jakaś ozdobna wiśnia. Wśród nich wyróżniały się obrost wzniesiony i obrost drobny. Pierwszy z nich tworzy rozetki czasami osiągające średnicę pięciu centymetrów. Często zbierają się w murawkowe skupiska. Odcinki plechy są wypukłe, szare. Najważniejszą cechą są długie rzęski pojawiające się na brzegach gałązek. To gatunek kosmopolityczny. Bardzo rzadko wytwarza owocniki zwane apotecjami. Drugi gatunek, obrost drobny, jest ewidentnie godny swojej polskiej nazwy. Jego listkowate plechy tworzą rozetki dorastające do dwu centymetrów średnicy. On także łączy się w większe skupiska. Na brzegach gałązek także wyrastają długie rzęski. Tym odróżnia się od innych drobnych przedstawicieli tego rodzaju. To także gatunek pospolity w naszym kraju, ale raczej niedostrzegany. Wyrasta na korze drzew liściastych najczęściej poza zwartymi lasami. Nie przeszkadza mu silne nasłonecznienie. Wytrzymuje zanieczyszczenie powietrza.

Grzyby na brzozie

W lesie jest sporo brzóz brodawkowatych, a co za tym idzie martwego drewna tego gatunku. W końcu pada ono ofiarą grzybów, które przekształcają je w dwutlenek węgla, wodę i sole mineralne. Z czego powstałeś, w to się obrócisz. Na początku na gałązkach zauważamy czarne pryszcze. Tutaj można znaleźć kilka gatunków, ale bez mikroskopu ani rusz. Łatwiej zauważyć duże owocniki. Tutaj były to potężne brązowe kopyto hubiaka pospolitego. Jest on spotykany na wielu gatunków drzew, przede wszystkim bukach. Wybrednym smakoszem jest białoporek brzozowy. Jego owocniki są jednoroczne, złożone z białego miąższu. Skórka owocnika jest jasnobrązowa. Czasami określa się ją mianem izabelowatej. Obydwie huby to niezłe ziółka.

Piotr Grzegorzek