Co heksa może? Legendy i podania z terenu dawnych Mysłowic

Piyrwy to sie dzioło rostômajcie. Jedni byli dobrzi, inksi źli. Jedni robili do drugich dobre rzecy, ale byli tysz tacy, ftorzi robili mocka złego. A nojgorsze to były heksy. Te robiły cołko masa złych rzecy. A to carowały, a to ciepały uroki na ludzi. Besto była cołko masa ludzi, ftorzi mieli ucynione cosik złego uode heksów.

Jedni mieli krôtszo noga, inni byli świdraci abo mieli przewrôcony ślyp. Niyftorzi mieli glaca, bo jym wosy wyleciały i padali, że to skuli uroku, ftory ucyniła heksa. Ja, heksy miały wielo moc w robiyniu złego ludziôm. Nawet poradziły te gizdy mlyko ściôngać krowôm. Jedne krowy dowały mlyka myni, ale za to inksze, u drugigo gospodorza, dowały wiyncyj. Abo jak widzieli, że krowa mo wiele wymiôncko, to tysz wiedzieli, że to sprawa heksy. I zaros śli do inkszyj, coby urok uodcyniła!

Ros na Wesołyj trefiło sie, że jedna gospodyni dała pozôr na to, że jeji krowy dajôm coros myni mlyka. Nojprzôd było ino trocha myni jak normalnie. To gospodyni myślała, że może mało pojadła trowy i skiż tego mlyka je myni. Abo jôm co boli, bo jôm morzisko jake tropi. Ale nastympnego dnia zaś było myni mlyka. I tak codziynnie po trochu mlyka krowy dowały myni.
To dało gospodyni fes do myślynio. Pogodała tysz ze sômsiadkom, że cosik złego z krowami sie wyprowio, bo coros myni dowajom mlyka. Bo jak piyrwy kożdo dowała nawet trzidzici litrôw mlyka, to teros ani połowy tego ni ma! I jak tu z tego cieloki nafutrować, a jeszcze coby było do bajtli abo syra zrobić? Nô nic, ino ftosik urok na jeji krowy ciepnył. Ino fto, i po co? Fto môg ji zozdrościć tego, że miała dobre krowy, ftore tak dużo mlyka dowały?

Tak ze sômsiadkôm uradziły, że to bydzie naprowda urok, a potym zacły dumać, co z tym zrobić. Ale sômsiadka znała tako jedna baba, co poradziła uroki uodcyniać. Doradziła tyj gospodyni, coby do nij poszła po dorada. 

Jak sômsiadka doradziła, tak gospodyni zrobiła. Poszła do jednyj baby, ftoro poradziła uodcyniać uroki. I ta, za to, że dostała fajnistego kokota zrobiła, uo co gospodyni prosiła. Ale gospodyni była ciekawo, fto na jeji krowy ciepnył urok. Toż dała babie jeszcze jajec może z kopa. I ta ji doradziła, że dobrze by było mlyka uod tych ucynionych krowôw naloć na blacha i jak sie bydzie te mlyko tlić, to trza kôńcym siyrpa podziubać po tym mlyku. I ji pedziała jeszcze ta baba, że kyjsik przidzie do nij ta baba, ftoro ciepła urok, a ta jom zaros pozno.
I richtig tak gospodyni zrobiła. Jak udojiła krowy, ftore zaś dowały dużo mlyka, to naloła trocha tego mlyka na rozgrzôno blacha. Jak sie mlyko zacło tlić, to kôńcym siyrpa podziubała te mlyko na blasze i gotowe!
A za pora dni do gospodyniu prziszła sômsiadka, ale niy ta, co dorodziła wander do heksy, ino drugo. I miała na gymbie take corne znaki, jakby ftosik jom dziuboł siyrpym! Gospodyni jusz wiedziała, fto na jeji krowy ciepnył taki urok, że mało mlyka dowały!

Tômasz Wrôna

Słownik

A - i,

bajtle - dzieci,

cielok - cielę,

ciepały - rzucały,

dała pozôr - zwróciła uwagę,

fajnisty - przepiękny,

fto - kto,

glaca - łysina,

heksy - czarownice,

kokot - kogut,

mocka - w dużej liczbie,

morzisko - choroba,

myni - mniej,

nafutrować - nakarmić,

richtig - rzeczywiście,

rostômajcie - różnie,

skiż - z powodu,

syr - twaróg,

ślyp - oko,

świdraty - zezowaty,

wander - wędrówka,

wymiôncko - wymię.