Strachy we śpichlyrzach. Legendy i podania z terenu Mysłowic i okolic

Hańdowni to ludzie byli uokropnie strachliwi. Wszyndy widzieli duchy, zowdy jich cosik straszowało. Ale ni ma co sie dziwować. Przeca elektryki niy było, a we chałpach świyciło sie karbidkami abo naftôwkami. I to nojcyńści w jednyj izbie abo kuchni, bo szkoda było pijyndzy. Ludzie jednak byli szporobliwi. Biyda mieli, to i musieli zowdy mysleć, jak nojmyni pijyndzy udać. A na drôdze tysz sie lampy niy świyciyły. Besto ludzie jak musieli lotać po nocach, to ino widzieli tela, wiela jym miesiôncek poświyciył.

Dzisiej to ni ma problymu. W chałpie elektryka, na drôdze lampy świycôm. To duchôm je ciynszko, bo kyj by ino chciały postraszować, zaros sie lampa uoświyci i duch sie traci! My to jednak momy lepij.

Ale piyrwy tysz straszowało ludzi kaj sie ino dało, bo wszyndy byli jacys niydobrzi ludzie, a potym jak ino pomarli, to jich Pôn Bôg koroł i musieli łazić po świecie jako duchy a prosić ludzi, ftorych ukrziwdzili, coby jym wybocyli. Ale niy. Take proste to niy było, bo kyj żywego cowieka żodyn sie niy boji i ros dwa idzie se ś`niym pogodać, to ducha sie bojôm wszyjscy i żodyn ani by niy śmioł z takim godać. Przeca nigdy niy wiadômo, co sie może cowiekowi przitrefić, jak bydzie z takim duchym godoł. Besto takimu duchowi ciynszko znojś przebocynie. I niyros po sto abo i dwiesta lot straszowoł, coby uodpokutować swoje grzychy. Ino, że ludziôm co żyli tysz z tym duchym źle było! Bo żodyn niy był rod jak go duchy straszowały.

We Kopciowicach był dwôr. Uo, to przeca stoł hań cołke stolecia. Ale pôny kopciowske tysz aniołami niy byli. Korali ludzi za bele co. Prali jich niyros tak, że spod skôry kości było widać. A niyjedyn fes sprany potym umiyroł. A wiela ludzi było zawartych we hyryście, ftory mieli kopciowske grofy! Tyn hyryst był zrobiôny we śpychlyrzu, co stoji wele drôgi. I mioł uokiynko, ftore wyłaziło gynau na drôga. Ja. Te grofy to byli stopierôny. Przeca, jak ludzie syszeli, że kat piere takigo boroka, to sie jeszcze wiyncy kopciowskich pônôw boli! A przeca tam niy ino prali tych chopôw. Byli tysz przikuci ketami do ściany, abo zakuci we dyby. Te dyby to dugo stoły w hyryście. Dopiyro jak prziśli do Kopciowic wojoki nimiecke, za drugi wojny światowy, tak te dyby wyciepli. Godejcie co chcecie, ale ludzie na Kopciowicach jich za to chwolili!

Wszysko je piyknie, podwiyl sie żyje. Cowiek może robić co mu sie podobo, ale musi bocyć, że je jeszcze Pôn Bôcek. A tym zaglôndo, co robiymy, a jak cosik je złego, to nos potym koro. I tak pokoroł grofôw kopciowskich. Hań, kaj sôm śpichlyrze, uod kupa lot straszy. Przeca te grofy muszôm pokutować za swoje grzychy! Tôż ani we zômku ani we śpichlyrzach uod lot żodyn niy miyszko. Stoji to puste, ale je to cysorstwo uod przeklyntych grofôw. Jak przidzie pôłnocek, jak to niyftorzi godali, geiststunde, tak niyros we downym hyryście świyci sie światło. Wtyncos ludzie wiedzôm, że prziszły duchy. Po śpichlyrzach lotajôm biołe zjawy, ftore jyncôm, płacôm a zawodzôm. Ale tysz tedy uowdy sychać, jak po śpichlyrzach snuje sie bioło zjawa piyknyj damy. Wtyncos sychać, jak śpiywo pobożne pieśnicki, rzyko a niyros i lamyntuje. Widać, musi to być jako grofini, ftoro za fes pszoła swojymu chopowi chacharowi. Abo se znodła jakigoś rostomiłego miyndzy synkami, co za porobkôw robili. I teros tysz musi pokutować. Ale ta przinojmi rzyko a śpiywo, chociosz tysz sie ji ludziska bojom.

Bo wiycie, strach je łazić wele tego cołkigo folwarku na Kopciowicach. Ludzie sam niy łażom po cimoku, a jusz nigdy uo połnocku. Przeca żodyn niy chce trefić sie z duchym! A tukej przeca je jich cołko masa. Łażôm po zômku a śpichlyrzach, straszôm, chandryczôm sie a zowodzôm. Bo jak żyli, uokropno krziwda ludziôm wyrzônzali, a dzisiej sôm potympione i pokutujôm. Ja. Kora musi być. Ni ma rady.

Tômasz Wrôna

Słownik

a - i,

besto - dlatego,

bocyć - pamiętać,

borok - nieboraczek,

chałpy - domy,

cimok - ciemność,

fes - bardzo,

geiststunde - niem. godzina duchów,

grof - hrabia,

grofini - hrabina,

gynau - dokładnie,

hań - tam,

hyryst - więzienie,

idzie - tu: można,

ja - tak,

kaj - gdzie,

karbidka - lampka opalana karbidem,

kety - łańcuchy,

kupa - tu: dużo,

kyj - kiedy,

lotać - tu: chodzić,

miesiôncek - księżyc,

niy był rod - nie był zadowolony,

podwiyl - dopóki,

prali - tu: bili,

pszoła - kochała,

rostomiły - ukochany,

rzyko - modli się,

sam - tutaj,

szporobliwy - oszczędny,

synki - chłopcy,

tedy uowdy - od czasu do czasu,

trefić sie - spotkać się,

wele - obok,

wszyndy - wszędzie,

zawarty - zamknięty,

zowdy - zawsze.