Stefan i Franz Maase – nauczyciele z Mysłowic. Mysłowiczanie znani i mniej znani (cz. 2)

Stefan Maase urodził się w 1817 r. w miejscowości Sucha Psina koło Głubczyc. W 1842 r. poślubił Marię May. Stefan Maase rozpoczął w 1838 r. pracę na stanowisku pomocnika nauczyciela w Radzionkowie. Rok później przeniesiono go do Miechowic. Około 1840 r. przeprowadził się do Mysłowic.

W 1841 r. Stefan Maase wraz z Jacobem Lustigiem założyli tu Męskie Towarzystwo Śpiewacze. W 1842 r. Stefan rozpoczął pracę w charakterze nauczyciela w tutejszej szkole powszechnej. Był również pomocnikiem organisty w kościele mariackim. W 1850 r. Stefan współzakładał mysłowickie Bractwo Kurkowe. W 1852 r. uzyskał najwyższy stopień nauczyciela i został samodzielnym organistą w kościele mariackim. Stefan Maase zmarł 4 września 1877 r. po czterdziestu latach pracy w zawodzie nauczyciela.

Jego syn - Franz Maase urodził się 1 października 1851 r. w Mysłowicach. W 1871 r. ukończył seminarium nauczycielskie w Pyskowicach. W kwietniu 1872 r. rozpoczął pracę w tutejszej szkole katolickiej. Jego największą zasługą było założenie w budynku na rogu ul. Towarowej i Matejki pierwszej biblioteki w mieście. Nadał jej imię św. Boromeusza. Księgozbiór Maasego liczył ok. 6 tys. pozycji. Po 1922 r. księgozbiór przejęła tutejsza mniejszości niemiecka.

Franz Maase, jako zdeklarowany i praktykujący katolik, był jednym z inicjatorów budowy nowego kościoła NSPJ. Poświęcono go w 1891 r. Każdego dnia Maase odwiedzał nowy kościół, był gorliwym parafianinem. Od 1909 r. mieszkał w kamienicy nr 7 przy ul. Towarowej. Zasługi Maasego uhonorowały władze miasta. Przed 1914 r. jego nazwiskiem nazwano obecną ul. Reymonta. Najwyższemu wzniesieniu 303 m n.p.m. na szczycie ul. Chopina nadano nazwę Maaseberg (Góra Maasego).

Franz zmarł 4 lipca 1928 r. w wieku 76 lat. Pochowano go na na starym cmentarzu nieopodal kaplicy cmentarnej. Mowę pogrzebową wygłosił ks. Emanuel Bąk. W pogrzebie uczestniczył radca szkolny dr Sauermann z Bytomia i ks. Józef Zientek z Szopienic. Chór parafialny Świętej Cecylii zapewnił oprawę muzyczną.

W 1921 r. odbyło się posiedzenie Rady Miasta w sprawie definitywnego przemianowania niemieckich nazw ulic na polskie. Grupa radnych stanęła w obronie pozostawienia nazwy Maasestraẞe i w ten sposób pozostała w mieście spolszczona wersja - ulica Mazego (obecna Reymonta).

W 1856 r. urodził się Ignacy Maase (syn Stefana, a brat Franza). Mieszkał w Katowicach. Był z zawodu księgowym. Tam poślubił w 1887 r. Emilię Erberich, córkę właściciela huty. Ignacy był autorem książki ,,Deutsches Frühlicht” (Światło z Niemiec). Bohaterem tej obszernej powieści jest Aleksander Mieroszewski – ostatni polski właściciel Mysłowic. Ignacy ukazuje ustępujące z wolna polskie oblicze miasta (lata 30. XIX w.) na rzecz wkraczającej kultury niemieckiej. Obszerna i szczegółowa treść świadczy o jego dogłębnej wiedzy. W maju 1922 r. Ignacy przeprowadził się do Brühl koło Kolonii. Pracował jako urzędnik w przemyśle. Zmarł w 1932 r. w Bonn.

Dariusz Falecki

Literatura: Pioskowik Stefan, ,,Verdienstvollste Lehrer in Myslowitz”, w: ,,Oberschlesische Stimme”, nr 7, z 19 kwietnia - 2 maja 2024 r.