Legendy i podania z terenu obecnych Mysłowic. Klimcok

Daleko, bo aże w Biylsku był se jedyn ksiôża. Nazywoł się Sułkowski. A bogaty był jak sto piernikôw! A jaki wiely zômek mioł, we ftorym żył ze cołkôm swojôm familijôm. Jednego razu urodzi mu sie synek. Ale był fes chorowity i sie boli, że może jym pomrzić. W tym samym casie porodziyła tysz synecka jego sużônco. Był zdrowy jak zwôn i fes podany na ksiôży. Besto nojbliżsi ksiôży podmynili bajtle. Tego chorowitego dali sużôncy, a tego zdrowiućkigo dali ksiynżny. I tak synek uod sużôncy chowoł się jako syn ksiôży, a tyn richtig synek uod ksiôży chowała sużônco. Nazwała go Klimcok.

Uoba chopcy chowali sie dobrze i drapko rôśli. Nawet sie kamracili! Ale ksiôża mioł jeszcze cera Klymyntyna. I ta cera zacła rada mieć Klimcoka, a Klimcok jôm. I tak, nojprzôd sie radzi mieli, a potym se zacli pszoć. I jak sie ino dało, Klimcok lotoł za Klymyntynôm. A jak żodyn niy widzioł, zaroski śli do parku, ftory wele zômku był i tam se zolycili. Bele jich żodyn niy widzioł. Ale to niy je take proste. Zowdy bydzie ftosik, co bydzie widzioł, cego ni mioł! I tak ros sużônco widziała jak modo ksiyżno i sużôncy sôm na zolytach. Zaros poleciała z tym do ksiôży Sułkowskigo. Jak tyn sie znerwowoł! Zawezwoł zaros Klimcoka i go wygnoł ze zômka. A cerze zabrôniył sie trefiać z tym synkym! Dzioucha popadła w uokropny lankor, aże ji sie żyć niy kciało! A i Klimockowi niy było leko, bo pszoł Klymyntynie tak fes, jak to ino je możliwe!

Smykoł sie po cołki uokolicy, ale niy poradziył znojś se zajyńcio. Aże w kôńcu wpod na pomys i porwoł swoja rostômiło ze zômku Sułkowskich! A potym uoba uciykli w gôry. A w tych gôrach znod Klimcok tako fes wielo i wygodno grota. W tyj grocie wyrychtowoł nojlepszy zômek, jaki ino môg do swoji rostômiłyj. Lygowisko wyłożył chojnôm a skórami dzikij gowiedzi, na ścianach tysz popowiyszol skôry, coby było jak na zômku jeji uojca we Biylsku. Ros dwa dzioucha zacła nazywać ta grota zbôjnickim zômkym. A camu? Bo Klimcok musioł jakoś utrzimać swoja rostômiło. I doł sie do roboty za rabsika.

Ros dwa w ciołkym biylskim krysie zacli godać uo nowym rabsiku. A to, że napod handlyrzy, a to, że uograbiył jednego bogoca, co wele Biylska jechoł do Cieszyna, a to, że przejôn złoto ksôży Sułkowskigo. Jak Klimcok doł sie do rabowanio złota ksiôży, tego było Sułkowskymu doś. Zwołoł wojokôw i kozoł lotać na gôn. Ale niy na dziko gowiydź, ino na rabsika Klimcoka.

A Klimcok ze swojich wyprow prziwoziył rostômajte bogactwa. Jedwobne sztofy - coby jego rostômiło miała piykne kecki, kyj ińdzi zaś jake tepichy, ftore zastômpiły stare skôry. A ros przismycył nawet szislông i bety, coby Klymyntyna miała kaj spać. I to jak cysorzowo! Zbôjnicki zômek był coros to piykniyjszy. Chned taki jak sôm zômek ksiôży Sułkowskigo! A gôra, kaj był zbójnicki zômek zacli mianować gôrôm Klimcok.

Ale te rabowanie zrobiły z Klimcoka niy ino sławnego rabsika, ale tysz znerwowały i ksiôży i samego cysorza. Tym uostatni kozoł ksiôży Sułkowskymu chycić go i to jak nojdrapcij! Cysorz nawet przisłoł jeszcze poruch wojokôw na pomagerôw. Ale Klimcok to był môndry gizd jak pierôn! Przeca chowoł sie we zômku, to znoł i prawa wojokôw i to, jak sie niymi rzôńdzi! Besto poradził bes żodnych mecyji uciyc z kożdy zasadzki. I wojoki niy wiedzieli se ś`niym rady!

Ale Klymyntynie fes sie cniło za matkôm. I durś godała Klimcokowi, że by kciała pojechać do zômku we Biylsku. Przôd Klimcok niyrod był takij godce, ale w kôńcu, do świyntego pokoju, doł se przegodać. Klymyntyna napisała listek do matki, coby sie ś`niôm by kciała trefić we wielyj tajymnicy! Matka na to przistoła. Ale jakiś sużôncy znod pismo uod Klymyntyny i doł ksiôży. A tyn, jak ino jego cera przijechała, zaros jôm chyciył i zawar.

Jak to posyszoł Klimcok, zaros pojechoł retować swoja rostômiło. Ale na niego tysz cekało powitanie. Wojoki chycili Klimcoka i go zawarli do hyrystu. A potym ksiôża Sułkowski skozoł go na śmierć, jako to sie noleżało rabsikowi. Pônoć do końca niy wiedzioł, że to jego prowdziwy synek. Ale je jedna rzec przedziwno. We Biylsku do teraska wierzôm, że Klimcoka uobwiesili. Ale na Kosztowach godo się blank inacy. Godo sie, że Klimcok z hysrystu uciyk. Jak? Tego żodyn niy wiy. Może ftosik pedzioł ksiôży, fto tak richtig tyn Klimcok je? I po cichu kozoł go puścić? W kożdym razie, Klimcok uciyk za granica. Bes Wisła przedostoł sie na prusko strôna Ślônska. Tocha sie smykoł uod wsi do wsi, uod lasa do lasa, ale rabsikowaniym niy kcioł sie jusz porać. I tak trefiył na Kosztowy. Sam se znod dzioucha, i jak mu żol za rostômiłôm Klymyntynôm trocha przeszeł, to sie z tôm dziouchôm uożynił. A jego bajtle przijyny nazwisko Klimcok. I wszyske kosztowske Klimcoki sôm po tym znanym rabsiku spode Biylska.

Downy rabsik Klimcok dożył starości na Kosztowach we szczyńściu ze swojôm familijôm. Ino, jak sie miało zbiyrać na dyszcz, zowdy było piyknie z Kosztôw widać gôry. A piyrszo gôra to była ta, na ftoryj stoł jego zbójnicki zômek. A wele tyj gôry była dolina, kaj było Biylsko i stoł zômek Sułkowskigo. A we zômku jego rostômiło Klymyntyna... Zowdy jak było z Kosztôw widać gôry, to stary Klimcok stoł a zaglôndoł. Dugo stoł, a casym po cichu wyciyroł łeski ze swojego lica...

Ja, Klimcok przeżył, prziszeł na Kosztowy, a my sôm po nim... Tak godali staro ciotka Maryna Klimcokowo! A na Klimcokôm do teraska godajôm Cysaroki. Ślônzoki z cysorskij strony.

Tômasz Wrôna

Słownik

a – i,

bety – pościel,

camu – dlaczego,

cera – córka,

chojna - gałęzie choinki,

cniło się – tęskniła,

doł sie do roboty - zaczął pracować,

drapko – szybko,

durś – ciągle,

dzioucha – dziewczyna,

familijo – rodzina,

gizd – diabeł, ktoś zły,

gowiydź – zwierzęta,

gôn – polowanie,

handlyrze – kupcy,

hyryst – więzienie,

kaj – gdzie,

kamracili się - przyjaźnili się,

krys – powiat,

ksiôża – książę,

lankor - żal lub smutek,

mianować – nazywać,

niyrod – niechętny,

nojdrapcij – najszybciej,

pomagery – pomocnicy,

pszoć – kochać,

rabsik – rozbójnik,

rada miała – lubiła,

rostômajte – różne,

rostômiło – ukochana,

sam – tutaj,

smykoł się - szwendał się,

szislông - lekkie łóżko, które dawniej stało w kuchni,

sztofy - materiały (najczęściej wełniane),

tepichy – dywany,

trefiać – spotykać,

wojoki – żołnierze,

zawar – zamknął,

znojś – znaleźć,

zowdy - zawsze.