Jak diobeł wodził na Imielyńskich Morgach. Legendy i podania z terenu obecnych Mysłowic

Było to ze sto lot nazot abo nawet wiyncyj. Na Kosztowach, na Imielyńskich Morgach, miyszkoł se jedyn modziok. Wołali na niego Jônek. Poznoł roz tyn Jônek piykno dzioucha z Ławek. Ale tako piykno była, że durś ino uo nij myśloł. W kożdym wolnym casie. I rano i wiecôr. Jake miała piykne uocy, licka, wargi. Niy poradził sie nakwolić jeji fajnistych wosôw. Take strônkate a jasne jako sôńce na niebie! Fes ji pszoł.

Bez to tyż jak mioł ino wolno kwila, zarozki dar na Ławki do swoji dziouszki. I Jônek chodzowoł tam czynsto. Drôga, ftoro wiydła bez las Zopole znoł dobrze jak włosno kapsa. I nigdy sie niy staroł, że może niy trefić do dôm, bo drôga bez las szła prosto i nikaj niy krynciła. Bez to tyż Jônek wrocoł łod swoji dziouszki kiyj ino kcioł. We dnie i po cimoku, bo zowdy mioł uodwoga iś bez las. Ale roz tyż szeł po cimoku z Ławek i jakosik ni môg do porzôndku iś, bo cosik go ciyngiym ciôngało z drôżki do lasa. Durś tracił drôga. Łaził po chaboziach i barzołach i ni môg trefić swoji drôgi. A jak jôm znod, to zaroski zaś jôm tracił! I zaś kryńcił w jakiś maras abo barzoły. 

Tak se synek dumoł, co to może być? I spômnioł se, jak jego babka godali, że haf miyszko taki diobeł, ftory tedy uowdy, do swoji uciechy, wodzi ludzi po lesie, że niy poradzôm do dôm trefić!  I wodzi jich cołko nocka, aże dopiero rano widzom, kaj sôm. A skiż tego, że łazili po marasie i krzokach, to niyros mieli cołke łachy uobwolane ciaplytôm abo nawet potargane! I wrocali do dôm umyncyni. I niyros za sobôm syszeli gupi śmiych tego rogatego, że tak jich poradził wodzić po lesie. 

Jak se Jônek spômnioł te godanie babki, to roz dwa poznoł, że go tyn gizd diobeł wodzi po lesie i niy do mu tak leko zôńś do dôm. Dopiyro po dugich godzinach Jônek trefił do swoji chałpy, cołki łobwolany marasym i zestrachany. A galoty mioł tak potargane, że potym matka ino rynce załômała i miała problym, coby to posztopować! Skiż tego strachu, jaki przeżył w lesie, Jônek tyż kcioł se zakurzyć fajka, ftoro zowdy nosił w kapsie, a tukej sie uokozało, że zamiast fajki mo tam kônsek korzynio. Nô tego jeszcze niy widzioł świat, że diobeł robił Jônkowi na bozny! I mu podmynił fajka na korzyń. Ani synek niy wiedzioł, kyj tyn gizd z piekła rodym to zrobił! Był tyn korzyń taki wiely, że niy szło go wyciôngnôńć z kapsy i trza było cołke galoty pruć! To sie matka naprzezywała, żebyście tego suchać niy kcieli! 

Innym razym, jak szeł ze zolyt z Ławek, na tyj samyj dróżce, pokozało sie Jônkowi siedym sorkôw, ftore poleku se szły piyknie jedyn za drugym. Ani sie go niy zlynkły i tak se szły choby go sam niy było. Jônek zdziwiôny patrzoł za niymi aże przeszły. Skuli tego, że sie go niy boły i piyknie szły jedyn za drugym, Jônek myśloł, że to pewnikym duchy. Ino do kôńca życio niy wiedzioł, cego łod niego kciały.

Tômasz Wrôna

Słownik

A – i,

barzoły - zarośnięte bagniska,

bez – przez,

chabozie – krzewy,

ciaplyta – błoto,

cimok – ciemność,

bez – przez,

dar - żwawo szedł,

durś – stale,

dziołcha – dziewczyna,

dziołszka – dziewczynka,

fajniste – przepiękne,

fes – bardzo,

ftoro – która,

galoty – spodnie,

gizd – obelga, diabeł,

godanie – mówienie,

haf – tam,

Imielyńske Morgi - część Kosztów od rynku w stronę południową, w stronę Imielina,

kaj – gdzie,

kapsa – kieszeń,

kônsek – kawałek,

łachy – ubrania,

maras - błoto (pejoratywnie),

modziok - młody chłopak,

nikaj – nigdzie,

niy staroł się - nie martwił się,

poleku – powoli,

poradzôm – potrafią,

posztopować – pocerować,

potargane – podarte,

pszoł – kochał,

robił na bozny - stroił sobie żarty,

sam – tutaj,

sorek - samiec sarny,

strônkate – lokate,

synek – chłopak,

tracił – gubił,

tedy uowdy - od czasu do czasu,

trefić – trafić,

uciecha – radość,

uobwolane – ubrudzone,

Zopole - las między Krasowami a Hołdunowem,

zolyty – randka,

zôńś – zajść,

zowdy - zawsze.