Erich. Legendy i podania z terenu Mysłowic i okolic

Erich to był naprowda fajny synek. Zowdy szykowny, piyknie uoblecôny. Był tysz zowdy radosny a poradził robić take wice, że wszyjscy sie naśmioli aże naśmioli! Potym sie uożynił na Kosztowach i sam zacôn żyć. Porodziły mu sie piykne dzieci a tysz postawił sam chałpa do swojich. I wszysko byłoby dobrze, inoś doł sie jednego razu zapisać do partyje. Ja, niby wszysko było fajne, ale zacło sie pijaństwo. Erich po robocie szeł z kamratami pić piwsko a gorzołka, a do dom wrocoł fes niyskoro. Niy myście se, że mu ta gorzoła sużyła. Zowdy te pijaństwo uodchorowoł, bo kaca mioł uokropnego a zowdy go tak boloł łeb, że musioł rewiyrować. Ale tyn łeb, co tak boloł na drugi dziyń, nic Ericha niy nałucył. Nic a nic!

Ale chop w tyj partyji sztajgowoł. A jak sztajgowoł, to i wiyncy radości dowało życie partyjne. Bo to tysz były take imprezy, że aże take dziouszki sam sie sztalowało, co robiły, co sie chciało. I jak sie pokozało, Erich tysz se używoł tego świata wiela sie dało. A jedna to tak mu nawywrocała we gowie, że aż sie jednego razu wykludził z chałpy i poszeł do tyj motyki. Ale ros dwa sie pokozało, że ta motyka to ino na jego pijondze była przepadzito i nic wiyncy! Besto Erich wrôcił do chałpy. Jak sie uo tym zwiedziała jego teściowo, że prziszeł nazot, to go piyknie prziwitała. Wziyna tyn patyk, ftorym sie miyszało pranie, jak sie je warziło i tak dugo waliła go po puklu, aże tyn patyk połômała!

Co tam jeszcze Erich nawyrobioł w tyj partyji, to do teraska żodyn niy wiy, ale kyj sie tyn chop zacon starzeć, zacon fes sie boć tyj biołyj z kosôm. I durś uo tym godoł! Tedy uowdy familijo syszała, jak godoł, że sie boji śmiertki. 

Ale na kożdego prziłazi koniec. I niy do sie tego uominôńć, tysz wtyncos, kyj sie uo tym godać niy bydzie! Prziszeł taki dziyń, że Erich dostoł uradu môzgu i poszeł do lazarytu. I w tym lazarycie wziôn i umar! Było to bes nocka. Ale w ta sama nocka wnucka Ericha niy poradziła spać. Durś jôm cosik wyrywało ze spanio, a w izbie tak wôniało, jako wônioł jeji starzik. I co chwila jom cosik uowiywała zima. Ni ma nic dziwnego? Przeca był lipiec! Dopiyro rano sie familijo dowiedziała, że bes nocka starzik umar, a nocne gościny to cheba musioł być duch Ericha!

Erich umar, jak jeszcze chowali ludzi z chałpôw. Besto na dziyń przed jego pogrzebym, prziwiyźli go do chałpy i położyli we trumnie we wielkij izbie. I wtytncos sie zacło dzioć! Jak ludzie porzykali za niego różaniec, to pośli do dom, a familijo zacła sie szykować do pogrzebu. Trza było jeszcze pomyć łokna na siyni. To wnucka sie dała do mycio. Jak myła uokno na prosto dźwiyrzy do miyszkanio Ericha, uoros we szybie uodbiło sie cosik biołego. Dzioucha sie uobroco, a sam widzi zaglôndać Ericha bes szybka we dźwiyrzach. Niy wyglondoł źle. Był cołki bioły i piyknie sie uśmiychoł do wnucki. Jak ta go uobocyła, tak prasła szmatôm, ftorôm myła uokno, do kibla i drapko stamtônd uciykła! I jusz tego uokna niy myła dalij! Aże w tyj chałpie haziel mieli we laubie, tak jak zacli łazić do haźla, to syszeli jak po parterze sychać kroki po dylinie. Dwa kroki i kryka, dwa kroki i kryka. Przeca dokładnie tak na stare lata łaził po chałpie Erich! Fto ino był w haźlu, a syszoł Ericha, zaroski uciekoł, aże sie kurziło! 

Kyj przeszeł pogrzyb, to wszyjscy myśleli, że Erich se jusz poszeł. Dyć wszysko zrobili podug zwykow. Dali do kapsy pijondzek, dali mu do truchły to, co nojbarzi rod mioł, Zaciongli źradła a uokna, potym uobalili stołki, na ftorych stoła truchła. A łapiduchy trzi razy praśli trumnôm uo prôg chałpy i pedzieli "Uostońcie z Bogym". Ale jak sie pokozało, to nic niy dało! Duch Ericha uostoł miyszkać we swoji chałpie i ani myśloł se kasik iś. Jusz w piyrszo nocka cosik zbudziło jego wnuka gynau uo pôłnocku. Niy, niy było ducha widać, ale zacło w izbie wôniać tak, jako za życio wônioł Erich. Blank te same parfiny, jakich tych chop używoł za żywota! Potym cosik zimnego uowioło wnuka i jeszcze wnuk tak cuł, jakby jego starzik prziszeł go nawiedzić! I tak było kożdo nocka. 

Tyn wnuk to jusz był stary koń, ale zacon lotać spać uo dziesiôntyj, coby przespać pôłnocek. Kaj tam! Zowdy we środku nocy cosik wyrywało chopa ze spanio i niy dowało mu spać jakisik cos. Kożdo noc to samo. Zimny powiyw, wôniało starzikym, a tedy uowdy chojnôm z lasa. I te wyrywanie ze spanio. Chop budził sie gynau uo dwanostyj w nocy i do tego był cołki spocôny! I te wônie niy dowały sie pomylić. Tak wônioł jego starzik. Ino cego chcioł? Wnuk trocha znoł powiastki, co jego starzik wycynioł za modu i sie domyśloł, że musi mu być ciynszko na drugim świecie i besto dopômino sie rzykanio. Besto cołko familijo rzykała za Ericha i rano i we wiecôr. Było tak dobry miesionc. A Erichowy duch durś niy dowoł spać swojymu wnukowi i durś go po nocach straszowoł. Wnuk tak sie boł, że mioł we swoji izbie akwarium, to świycił w nim światło, tak jako sie świyci małym bajtlôm, coby sie niy boły! Ale to i tak nic niy dowało. Dopiyro familijo zacła dować na mszo za dusza tego Ericha. Uodprawiły sie trzi msze i... uoros gościny Ericha sztopły! A siostrze tego wnuka prziśniła sie jejich babka- baba uod tego Ericha, co pôminyła trzi lata pryndzy, i pedziała dziousze, że Erich skiż swojich grzychôw niy poradził se znolyź miyjsca na drugim świecie, ale noreście se jusz je znod i teroski do wôm świynty pokôj a niy bydzie wos po nocach nachodził! I potym jusz nigdy ani Ericha ani jego baby jejich wnuki niy trefili po nocach.

Tomasz Wrona

Słownik

a - i, bajtle - dzieci, chałpa - dom, chojna - choinka, dylina - podłoga, dziouszki - dziewczyny, fajny - ładny, fes - bardzo, gorzołka - wódka, gynau - akurat, dokładnie, haziel - ubikacja, kapsa - kieszeń, kryka - laska do podpierania, lazaryt - szpital, motyka - panienka lekkich obyczajów, niyskoro - późno, podug - według, pôminyła - zmarła, praśli - uderzyli, przepadzito - chciwa, pukel - plecy, grzbiet, rewiyrować - przebywać na chorobowym, rzykanie - modlenie się, sam - tutaj, skiż - z powodu, synek - chłopak, szykowny - elegancki, sztajgowoł - awansował, sztalowało sie - zamawiało się, sztopły - zatrzymały się, tedy uowdy - od czasu do czasu, trefili - spotkali, truchła - trumna, uobalili - wywrócili, wice - kawały, wykludzić sie - wyprowadzić się, zowdy - zawsze, zwyki - zwyczaje, źradła - lustra.