Czuwamy, pamiętamy. Odnowiony pomnik weteranów

Niedaleko cmentarza parafialnego przy parafii Nawiedzenia NM Panny w Brzezince, w lesie, tuż nad brzegiem Przemszy po mysłowickiej stronie, stoi samotny pomnik powstańczy, oddzielony od cmentarza i szumu drogi gęstwiną drzew i bujną trawą. W tym miejscu, gdzie go postawiono, zginęli z ręki hitlerowców - 5 września 1939 - weterani trzech powstań śląskich: Paweł Spyra, Paweł Janota, Alojzy Myszor, Wojciech Musioł, Augustyn Sekuła, Wilhelm Szumilas.

Jest to tragiczna historia sprzed lat. Zdawać by się mogło, że to miejsce na uboczu jest zapomniane. Nic bardziej mylnego – to miejsce odżyło w pamięci mieszkańców, rodzin zamordowanych i też uczniów szkół im. powstańców ślaskich. Stało się tak 10 maja, gdy po renowacji powtórnie odsłonięto obelisk, który przeszedł gruntowną przemianę.

10 maja w uroczystości odsłonięcia pomnika w nowej formie wzięły udział władze miasta Mysłowic i Lędzin, radni, przedstawiciele IPN-u, dyrektor Muzeum Miasta Mysłowice Adam Plackowski, wicedyrektor MOK Sylwia Bobek, uczniowie dwóch liceów, które noszą imię powstańców śląskich – II LO w Mysłowicach i LO w Bieruniu Starym. Uczniowie i poczty sztandarowe tych szkół uświetniły tę uroczystość. Nie zabrakło, choć już nielicznych, przedstawicieli rodzin zamordowanych powstańców, którzy przybyli z Lędzin. Pod pomnikiem zostały złożone kwiaty i znicze.

Po rozpoczęciu II wojny światowej i zajęciu gminy Lędziny przez Niemców, 5 września 1939 r. nastąpił pogrom Polaków. Sześciu weteranów powstań śląskich zostało aresztowanych, załadowano ich na samochód i wywieziono nad Przemszę, rozstrzelano i wrzucono do wody. Ich ciała zostały wyłowione i pochowane na cmentarzach w Lędzinach oraz w Brzezince. Pomnik ku czci bojowników o wolność Śląska, którzy ponieśli męczeńską śmierć z rąk Niemców, powstał w latach 50. ubiegłego wieku. Stał nieco zapomniany, ale od kilku lat szkoły im. powstańców śląskich, zwłaszcza bieruńskie liceum, którym kieruje historyk Romuald Kubiciel, mają tu swoje uroczystości, m.in. ślubowania klas pierwszych.

Obelisk ten przeszedł właśnie gruntowną renowację. Jego remont w ramach zadania "Rewitalizacja Miejsca Pamięci zlokalizowanego w Mysłowicach nad brzegiem Przemszy" był możliwy dzięki pozyskanym środkom z fundacji Orlen w ramach 6. edycji programu „Czuwamy! Pamiętamy!” Miejsce zostało odnowione dzięki pracownikom Zakładu Produkcyjno-Usługowego „KAM – BET” s.c.

(SA)