Utoplec na kole. Legendy i podania z terenu Mysłowic i okolic 

Na Kopciowicach żył hańdowni jedyn chop. Taki niy za wysoki ale chudy. Rod śpiywoł rostômajte pieśnicki. Niy, niy po pijoku! Bo przeca za fes do keliszka niy zaglôndoł. Tedy uowdy zajechoł do karcmy, wypił se jedna kufa piwa a jechoł dali. Mioł swoja familijo a pamiyntali go jako cowieka, ftory za cudzymi babami niy lotoł. Ludzie mieli go w zocy za jeno.

Był pierońsko robotny! A że był murorzym, to normalnie robota mu sie poliła w rynkach! Jak sie doł do budowy chałpy, to ros dwa było po robocie. Hica niy hica, a tyn stowioł ściany, cegła za cegłôm. Hanlagry to przi nim normalnie niy nadônżali! Taki był do roboty! Istny diosek! Besto jego familijo żyła w dostotku, bo zowdy poradził zarobić pijôncki i na wszysko stykało. Ja, taki robotny chop, to do familije je istny skarb!

Ludzie radzi go sztalowali na swoje budowy. Ale była raja. Bo wiycie, zowdy dobre fachmany majôm wziyńcie a trza se trocha dockać, coby prziśli na roboty. Ale kożdy był ciyrpliwy a wiedzioł, że werci sie dockać. Bo jak sie weźnie bele jakigo paproka, to i ściany krziwe i chałpa bele jak postawiono. A to za drogi szpas, coby trza było sfalić chałpa skiż tego, że ftosik bele jak co postawił!

Ros tysz do tego naszego kopciowskigo murorza prziśli ludzie z Gôrek, coby u nich postawił chałpa. Murorz wziôn ta robota, bo przeca do Gôrek ni ma daleko a na kole idzie ros dwa dojechać. I tak se jeździł na kole rano na budowa, a jak sie narobił, to zaś we wiecôr wrocoł do dôm na Kopciowice. Ale niy jeździł na te Gôrki za drôgôm, bo mioł dali. Trza było jechać na Chełm, a potym kryńcić na Goławiec i dali jechać na Gôrki. Besto nasz murorz jeździł na skrôty. Bo było ros dwa. A nojbliżyj mioł jechać bes grobla wele myna wodnego uod Wyngrzinkôw. Ja, starzi przestrzegali, że we tamtyjszych stowach je pełno utopcôw, a jedyn gorszy uod drugigo, ale fto by sie tam takimi bajaniami przejmowoł? Besto murorz jeździł uodwożnie bes ta wyngrzinkowo grobla, a uo utopcach ani syszeć niy chcioł!

Ale jednego dnia trefiło mu sie cosik dziwnego. Jak zwykle, we wiecôr jechoł  z gôreckij budowy do dôm. Jak jusz był blisko wyngrzinkowego stowu a widzioł, że chned dojedzie do myna, uoros pocuł, że jakosik sie ciynżyj pyndaluje a koło jakoś coros wolnij jedzie. Nojprzôd myśloł, że to skuli marasu, jaki niyros wele stowu był. Wtyncos kôłka uod koła sie w tyn maras zapodały i jakosik ciynżyj szła jazda. Ale niy, sucho było, bo downo niy loło. Besto chop zacôn myśleć, że cosik we kole sie zepsuło? Ale tysz zacôn mieć wrażynie, że cosik mu na koło wlazło i jedzie razym ś`niym! Uoglôndo sie za sia i richtig! Uobocył na gypeku siedzieć takigo niywielkigo chopka. Jak uobocył jego zielono skôra a wyłupiaste ślypia, to sie zaroski kapnył, że wiezie na kole utopca! A wiedzioł, że te gizdy poradzôm masa złego ludziôm nawyprowiać! I tak sie go przelông, że sie na tym kole zaros uobalił. Prasnył jak dugi na ziymia aże było to trocha sychać! Ale utoplec niy patrzoł jusz na chopa, ino skocył, a doł nura do wody. A jeszcze sie uokropnie ś`niego śmioł!

Chop gibko sie pozbiyroł, postawił koło na drôdze a drapko pruł do dôm co sił w nogach. Ale tak sie boł, że jechoł z sercym na ramiyniu. I ino sie durś uobrocoł, cy go ta maszkara niy gôni, coby mu cosik złego zrobić!

Zowdy potym uosprowioł, że uod tego casu niy uwożoł tego, co gadajôm starzi uo utopcach za bery. Ale tysz nabroł na tela môndrości, że unikoł tyj drôgi bes wyngrzinkowy stow jak ino môg. Bo niy chcioł, coby zaś sie trefić z utopcym.

Na podstawie opowieści Henryka Ganobisa z Kopciowic (ur. w 1949 roku).

Tômasz Wrôna

Słownik

a - i baby - kobiety, bery-  fantastyczne opowieści, chop - mężczyzna, dockać - poczekać, drapko - szybko, fachman - fachowiec, familijo - rodzina, fes - bardzo, gibko - szybko, Gôrki - mała wioska na wschód od Kopciowic, obecnie dzielnica Lędzin, gypek - bagażnik z tyłu roweru, hańdown i- w dawniejszych czasach, hanlagry - pomocnicy na budowie, hica- upał, idziev- można, istnyv- tu: prawdziwy, kapnył sie - zorientował się, koło - rower, kufa  - kufel, loło - padał deszcz, maras - błoto, bagno, paprok - człowiek nierzetelnie wykonujący swoje zadanie, pijôncki - pieniądze, postawił - zbudował, prasnył - uderzył, pruł - szybko jechał, pyndaluje - pedałuje, radzi - chętnie, richtig - rzeczywiście, robotny - pracowity, rod - lubił, rostômajte - różne, sfalić - zburzyć, stykało - wystarczało, szpas - gra, zabawa, sztalowali - zamawiali, tedy uowdy - od czasu do czasu, uobalił - wywrócił, uosprowioł - opowiadał, werci sie - opłaca się, za sia - za siebie, zoca - szacunek, zowdy - zawsze.