Mynorz Imielim. Legendy i podania z terenu obecnych Mysłowic.

Uode dzisiyjszyj Gaci aże po Przymsa płynie se rzycka, ftoro dzisiej nazywajôm Imielinkôm. Piyrwy ni miała swojigo miana, ale za to płynyła se bes dolinki i gôrecki. I bestôż jedyn prziszeł na pomys, coby na nij postawić grobla. A jak jusz wody rzycki sie nazbiyrały, to na grobli postawił myn. Taki na woda.

Mynorzowi we robocie pômogali jego syny. Bo wiycie, jak przijechała fôra z miechami zbożo, to trza było jôm rozładować, a potym wyniyś te miechy do myna, wysuć zboże, a potym wachować, cy sie wszysko dobrze miele. Bo przeca woda bes koło myńske napyndzałą żarna z kamynio. Te kamynie rozciyrały ziorka na môuka. A potym suła sie uôna na sita, ftore cedziły plewy uode reszty. Nô i jeszcze wpodała do drzewiannych krzinek, z ftorych je suli nazod do miechôw. I tak ciyngym.

Mynorz pszoł swoji robocie. Mioł wiele staranie uo cołki myn. Jak widzioł, że môuka jusz je trocha rubszo, wiedzioł, że rypy na kamyniach sie stympiły i trza je nabrusyć. Tôż broł motek a majzel i dźwigoł gôrny kamyń i na dolnym poprowioł rypy, coby były uostre i ściyrały jak noleży ziorka na môuka. Ale niy ino uo to. Ros na tydziyń doglôndoł, cy koło myńske działo jak noleży. Bo co prowda zbudowoł je z drzewa dymbowego, ale tedy uowdy cosik sie mogło podzioć, pra? I wtyncos tysz szmarowoł wszyske posy, ftore napyndzały zymbatki a te kamynie myńske. Nô i same zymbatki tysz trza było pouoglôdać, bo jak sie ftoro wyłômała, to myn stowoł i niy kcioł robić. Ale dziynka staraniu mynorza i jego synôw, myn robił aże sie kurziło! Chodził jak zwôn. A mynorz rod siadoł wele swojigo myna i suchoł jak turcôm zymbatki, szumiôm kamynie i szczylajôm ziorka, ftore sie ściyrały na môuka. To była istno muzyka do mynorza! I tyn szum wody na kole myńskim! Jak ta poradziła wyciepać z gowy złe myśli, ftore sie cowiekowi szelôntały po gowie!

Môuka, ftoro meloł mynorz ze swojymi synami była nojlepszego zortu. I besto drapko po cołki uokolicy rozniysło sie, że tak dobrze melajôm. Kożdo baba kciała z nojlepszy môuki piykać chleby a kołoce. Besto wszyske gospodorze z cołki uokolicy zacli jeździć do naszego istnego mynorza i sztalować melanie zbożo na môuka. A było jich coros wiyncyj. Besto mynorz zacynoł robota ze świtaniym, a kôńcył po cimoku, niyros przibiyroł tysz nocki. A ludziskôw z fôrami pełnymi miechôw zbożo a krupôw pogańskich przijyżdżało coros to wiyncyj i wiyncyj! Mynorz niy poradził nikômu uodkozać melanio i zbiyroł wszyske sztalunki. Ni mioł już casu, coby suchać jak robi jego myn a szumi woda na myńskim kole. Ino durś robota a robota. Ale zowdy padoł swojym synôm, coby dali pozôr, żeby robota, jako robiôm zowdy była dobrze zrobiôno, a môuka dobrze zmełto i dobrze uodsiôno z plew. Ino wtyncos ludzie bydôm mieli w powożaniu wasza robota a wasza môuka.

Skiż tego, że ludzi ze zbożym było coros wiyncyj, jednego razu mynorz niy wiedzioł se rady z za wielôm ilościôm sztalunkôw. Kyj bambry przijechali po môuka, uokozało sie, że w miechach ji jeszcze ni ma, bo ji jeszcze niy pomelali. Przôd postanowili dockać, aże mynorz to zrobi. Ale duge cekanie jich znerwowało. Bo przijechali ros, niy było fertig. Drugi i zaś môuki niy było! Za czeciôm razôm znerwowani pośli sie pogodać ze mynorzym. Tyn niy bardzo kcioł ś`niymi godać, ale ni mioł wyboru. Jak sie go spytali, camu ni ma jeszcze môuki, tyn pedzioł ino ze smutkym „Mielim i mielim i mielim”.

Gospodorze nic niy załatwili, bo mynorz kcioł dać jym nojlepszo môuka i bele jakij niy myśloł wydować, ale skuli swojigo zdanio, ros dwa przezwali go mynorz Imielim. I tak zacli godać, że jadôm do Imielima. I mimo, że zaciepali go robotôm, to byli ciyrpliwi, bo nojlepszo zorta môuki była do nich nojważniyjszo. I kożdy wiedzioł, że musi dużyj dockać na swoja raja, ale wiedzieli, że było to wort. Z casym przerobili miano mynorza z Imielima na Imielin. I tak powstała nazwa wsi, ftoro stanyła wele myna, ftory meloł nojlepszo môuka w cołki uokolicy!

Tomasz Wrona

Na podstawie książki Bernarda Kopca „Imielin. Zarys dziejów”, Imielin 2004.

Słownik:

A – i,

bambry - wielcy gospodarze,

besto - przez to,

camu – dlaczego,

cimok – ciemność,

dali pozôr - zwrócili uwagę,

dockać – poczekać,

durś – ciągle,

ftoro – która,

Gać - obecnie dzielnica Imielina, dawniej niemiecka osada między Imielinem a Hołdunowem,

istno – prawdziwa,

istny - wiadomy nam człowiek,

krupy pogańskie - kasza gryczana,

kyj – kiedy,

miano – imię,

miechy – worki,

môuka – mąka,

nabrusić – naostrzyć,

niy poradził - nie umiał,

niy wiedzioł se rady - nie umiał sobie poradzić,

padoł – powiadał,

przeca – przecież,

przôd – najpierw,

pszoł – kochał,

raja – kolejka,

rod siadoł - lubił siadać,

rypy - bruzdy na żarnach, które ścierały ziarno na mąkę,

skiż - z powodu,

skuli - z powodu,

suła – sypała,

szelôntały – mieszały,

sztalować – zamawiać,

sztalunki – zamówienia,

tedy uowdy - od czasu do czasu,

turcôm – turkoczą,

uodkozać – odmówić,

wachować – pilnować,

wysuć – wysypać,

zaciepali – zarzucili,

znerwowało – zdenerwowało,

zort lub zorta – rodzaj,

zowdy- zawsze.