Las w Brzezince

Po raz kolejny wybrałem się do lasu porastającego teren pomiędzy odcinkiem autostrady, drogą S1 oraz Przemszą. W dużym uproszczeniu to prawa górna ćwiartka tego sporego skrzyżowania. Moim celem był ślad po linii kolejowej, docelowo ścieżka rowerowa mająca połączyć poprzez Mysłowice Sosnowiec z Jaworznem. Co sądzę o tym pomyśle opowiem w kolejnym artykule. Teraz po prostu trzeba było jakoś dojść do miejsca akcji. Do niedawna tę okolicę przemierzałem trzymając się prawego brzegu Przemszy. Teraz przykleiłem się do poboczy węzła drogowego.

Idąc od południa, przekraczając ulicę Nowochrzanowską na początku mijamy byłe łąki opanowane przez czeremchę amerykańską. Nieco dalej w starsza partia lasu do bór bardzo mieszany. Są tam oczywiście sosny zwyczajne, ale sporą domieszkę stanowi w nim dąb czerwony. Lokalnie pojawiają się płaty z dominacją brzozy brodawkowatej. Pomiędzy nimi trafia się dąb szypułkowy. W warstwie krzewów pojawia się dereń świdwa. Im bliżej węzła drogowego, tym częściej w drzewostanie pojawia się buk pospolity. Na mój gust drzewa jak na potencjalne możliwości tego gatunku są młode, chociaż średnica wielu z nich osiąga pół metra. Pomiędzy nimi trafiają się dęby szypułkowe, topole osiki oraz brzozy brodawkowate. Te ostatnie bardzo często obumierają dostarczając martwego drewna. Z drzew obcego pochodzenia są bardzo okazałe topole kanadyjskie oraz robinie akacjowe z nieznaczną domieszką dębu czerwonego. Zbliżając się do śladu po linii kolejowej zauważyłem sporą domieszkę świerka pospolitego. Tutaj trwa wycinka ale zarazem są sadzone nowe buki. To się nazywa przebudową drzewostanu.

Będąc w partii bukowej natrafiłem na powaloną topolę osikę. Na jej pniu wyrastały rozpostarte owocniki grzyba o fioletowej powierzchni i białych brzegach. To tytułowy chrząstkoskórnik purpurowy zwany niegdyś ziarnoskórnikiem purpurowym. Obecnie zalicza się go do rodziny rozszczepkowatych. Fioletowa powierzchnia owocnika jest gładka. Co najwyżej bywa pofalowana, gruzełkowata nieco bruzdowana. Z kolei brzeg owocnika oraz jego górna część, o ile się rozwija, są szczeciniasto owłosione. Miąższ ma konsystencję skórzastą, elastyczną. Generalnie w skali Polski to gatunek pospolity możliwy do zobaczenia przez cały rok. Uwielbia przede wszystkim drewno drzew i krzewów liściastych. Ma spore znaczenie gospodarcze. Między innymi atakuje drzewa owocowe i powoduje chorobę znaną jako „srebrzystość liści”.

Wędrując po lesie zauważyłem niemalże całkowity brak porostów. To zazwyczaj świadczy o złej atmosferze, czyli nadmiernej ilości związków siarki w powietrzu. W analogicznych lasach nawet w pobliskim Jaworznie jest większa różnorodność gatunków tworzących większe zgrupowania. Tutaj tytułowa pustułka w większej ilości wystąpiła na martwej brzozie blisko śladu po linii kolejowej. Nasza bohaterka jest przede wszystkim gatunkiem nadrzewnym o listkowatej plesze. Górą jest ona szarozielona, czasami niemalże biała. Spodem ta plecha jest fioletowa. Obecnie zalicza się ją do rodziny tarczownicowatych. Generalnie wszystkie porosty to teraz grzyby a ściślej rzecz biorąc grzyby zlichelizowane.

Piotr Grzegorzek