„Tour de Rodaki”. Przyrodnicza wyprawa nad Olkusz, Klucze i Chechło

Tradycyjnie po każdej zapowiadanej wycieczce dziękuję tym wszystkim z naszych czytelników, który dali się skusić. Znaczy się, tak jak to było zapowiedziane wybraliśmy się nad Olkusz, a nawet nad Klucze i Chechło. Hasło przewodnie to „Tour de Rodaki”. Były lasy, były skałki, była pyszna źródlana woda. Były nawet ostatnie płaty śniegu. Miejscowość jako taka ma pewien potencjał, ale póki co należy do grupy tych, w których diabeł mówi dobranoc, a i to niecodziennie.

Takie sobie lasy

Generalnie odwiedzana przez nas okolica jest potocznie zaliczana do jury, chociaż tu i ówdzie na powierzchni pojawia się trias. Tam, gdzie skałki wychodzą na powierzchnię dominują drzewostany liściaste ze sporym udziałem buka pospolitego oraz grabu zwyczajnego. Drzewom towarzyszy charakterystyczny zestaw gatunków jako to przylaszczka pospolita, kopytnik pospolity oraz śnieżyczka przebiśnieg. Tutaj dwa pierwsze gatunki jeszcze nie kwitły, chociaż już w Jaworznie na Korzeńcu przylaszczki kwitną. Jak to jest na Grabinie w Dziećkowicach musicie sami sprawdzić. Z kolei i tutaj przebiśniegi nie miały się przez co przebijać. Jako jedne z nielicznych okolicznych kwiatów cieszyły się sporym zainteresowaniem wśród pszczół. Z innych owadów naszą uwagę przykuł pluskwiak różnoskrzydły z gatunku plusknia jagodziak. Latały także motyle, teraz głównie cytrynki.

Drugim rodzajem jurajskich lasów są bory, czyli drzewostany z dominacją sosny zwyczajnej. Te opanowują piaszczyste podnóża jurajskich skałek. Tam prawie wszystko jeszcze śpi. Warto jednak i to zbiorowisko pokonywać niespiesznie, ponieważ sporo sosen zwyczajnych steranych życiem ma bardzo niezwyczajny pokrój. Innym zielonym akcentem w tutejszych borach są jałowce pospolite oraz borówka brusznica. Jest też sporo mchów. Z tych dominuje rokietnik pospolity.

Na skałkach

Tutejsze skałki pierwotnie były specyficznymi strukturami w morzu jurajskim. Samo morze było podobne w swoim charakterze do takich akwenów jak Koralowe, Karaibskie czy Czerwone. Struktury, o których mowa przypominające rafy koralowe uczenie są nazywane biohermami sinicowo-gąbkowymi. Powstała z nich skała ma zazwyczaj budowę gruzłową. Inny rodzaj skałek to wapienie płytowe. Tworzą się one z osadów spokojnego, zazwyczaj głębokiego morza. Jedne i drugie są na początku kolonizowane przez porosty a potem mszaki. Tutaj największą uwagę przykuł wątrobowiec z gatunku parzoch szerokolistny - Porella platyphylla. Ten gatunek przypomina luźne gałązki pokryte w całości zielonymi listkami. Pokrywa spore powierzchnie skałek będąc ich niewątpliwą ozdobą. Od 2014 roku ten gatunek podlega ścisłej ochronie. Zatem podziwiać i nie zdzierać ze skał. Z innych mchów na skałkach zauważyłem gatunki z rodzajów zwojek, rozłupek, krótkosz. Więcej w stosownym czasie na Wędrówkach z Grzegorzkiem.

Piotr Grzegorzek

PS. Kolejna wycieczka odbędzie się w sobotę 26 marca. Zbiórka zainteresowanych w Katowicach na przystanku przy ulicy Francuskiej. Brama cmentarza katolickiego. Czekamy do godziny 10.30. Liczę na Was.