Szkarlatyna

Szkarlatyna, inaczej również zwana płonicą, to choroba zakaźna wieku dziecięcego o ostrym przebiegu. Choroba ta dotyka dzieci na całym świecie, ale potrafi również dotknąć niektórych dorosłych. Skąd bierze się szkarlatyna i co należy o niej wiedzieć? Zapraszamy do lektury!

Szkarlatyna zjawia się znienacka. Charakteryzuje się nagłą gorączką, bólem gardła oraz charakterystyczną dla tego schorzenia, czerwoną wysypką na skórze, która zaczyna pojawiać się na późniejszym etapie choroby. Wysypka umiejscawia się na całym ciele, rozpoczynając od twarzy i szyi, przechodząc na pozostałe partie ciała. Może ona powodować podrażnienia i złuszczanie skóry, szczególnie w obszarze stóp. Oprócz tego, u chorych można zaobserwować takie objawy jak “malinowy język”, czyli język o mocno czerwonym zabarwieniu z widocznymi brodawkami, a także bóle brzucha, wymioty, czy biegunki. Jednym z objawów może być również Trójkąt Fiłatowa, czyli charakterystyczny rumień na twarzy, rozlewający się w kształt trójkąta - zaczerwienienie obejmuje nos i policzki, podczas gdy skóra wokół ust pozostaje blada. W niektórych przypadkach, zwłaszcza u dzieci, może pojawić się obrzęk i powiększenie węzłów chłonnych.

Przyczyną szkarlatyny jest bakteria z rodziny paciorkowców - streptococcus pyogenes. Może ona wywoływać szeroki zakres chorób, a do najczęstszych infekcji należą zapalenie gardła, czyli angina, oraz skórne zakażenia, takie jak liszajec czy czyraki. Odpowiada ona także za powstawanie szkarlatyny. Szkarlatyna przenosi się drogą kropelkową poprzez kontakt z osobą zakażoną, za pośrednictwem kaszlu czy kichnięcia. Szczególnie narażone na zarażenie są dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, rzadziej osoby dorosłe.

Szkarlatyna, szczególnie we wczesnej fazie, jeszcze przed wystąpieniem charakterystycznej wysypki może być mylona z innymi chorobami, np. z anginą. Dzieje się tak dlatego, że zarówno w jednym, jak i drugim schorzeniu, może wystąpić obrzęk i powiększenie węzłów chłonnych, gorączka i ból gardła. Dlatego też, niezwykle ważne jest, aby prawidłowo zdiagnozować szkarlatynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Dorośli również mogą zarazić się szkarlatyną. Wówczas przebieg choroby u dorosłych jest zdecydowanie agresywniejszy niż u dzieci. Pomimo tego, że u dorosłych szkarlatyna daje takie same objawy jak u dzieci, to mogą one występować w różnym nasileniu i w różnym odstępie czasu, co utrudnia diagnostykę. Nie pomaga również fakt, że szkarlatyna jest kojarzona jako choroba typowo dziecięca. 

Szybkie i prawidłowe zdiagnozowanie szkarlatyny jest kluczowe, aby móc jak najszybciej wdrożyć prawidłowe leczenie. Diagnostyka rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu przeprowadzanego przez lekarza, który biorąc pod uwagę wszystkie objawy pacjenta, podejmuje dalsze kroki diagnostyczne. Diagnozowanie szkarlatyny obejmuje również pobranie wymazu z gardła. Test ten polega na pobraniu próbki śluzu z tylnej części gardła za pomocą wacik. Próbka jest następnie badana pod mikroskopem lub poddawana testom laboratoryjnym, aby sprawdzić obecność paciorkowców Streptococcus pyogenes. Jeśli wynik jest pozytywny, potwierdza to obecność infekcji. Zdarza się, że szkarlatyna na wczesnym etapie diagnostycznym mylona jest z innymi chorobami, np. z anginą, czy z różyczką.

Leczenie szkarlatyny opiera się na antybiotykoterapii, która trwa co najmniej 10 dni, gdyż przedwczesne przerwanie kuracji może spowodować nawrót choroby. Wspierająco można stosować leki przeciwgorączkowe, takie jak paracetamol lub ibuprofen, aby złagodzić gorączkę i ból. Ważne jest dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilości płynów, aby uniknąć odwodnienia, szczególnie w przypadku dzieci. Oprócz leków, niezwykle ważne jest zadbanie o higienę, która wspomoże zapobieganie rozprzestrzeniania się infekcji. 

Oprócz leczenia farmakologicznego, istnieją również domowe sposoby, które pomogą w walce z płonicą. Należy jednak pamiętać, że sposoby te można stosować równolegle z antybiotykoterapią - nigdy zamiast. Mowa tu między innymi o płukankach ziołowych, które pomogą przynieść ulgę w bólu gardła, inhalacjach parą wodną z dodatkiem olejków eterycznych i ziół czy diecie (w trakcie szkarlatyny silny ból gardła może utrudniać spożywanie posiłków - warto o tym pamiętać i przestawić się na lekką dietę półpłynną, która pozwoli uzupełnić organizm we wszelkie potrzebne mu witaminy i minerały). Przed stosowaniem jakichkolwiek domowych sposobów, powinno się ten fakt skonsultować z lekarzem. 

Choroba jaką jest szkarlatyna to bardzo ciekawe i rozbudowane zagadnienie. Dlatego też zapraszamy po więcej informacji dotyczących tego schorzenia, gdzie rozwijamy temat szkarlatyny, a także poszerzamy go o więcej informacji, takich jak powikłania czy profilaktyka. 

Opracowanie: https://jutromedical.com/