Na czym polega in vitro i jaka jest jego skuteczność?

In vitro jest jedną z metod leczenia niepłodności, stosowaną zazwyczaj w sytuacji, kiedy inne terapie nie przyniosły oczekiwanego efektu. Pierwsze zapłodnienie in vitro miało miejsce 1978 roku, a od tamtego czasu na świat dzięki tej metodzie przyszło 6 milionów dzieci. Na czym dokładnie polega zapłodnienie pozaustrojowe? Kto może z niego korzystać? Jaka jest jego skuteczność? Dowiesz się tego z naszego artykułu.

Na czym opiera się metoda in vitro?

In vitro, czyli zapłodnienia pozaustrojowej to metoda leczenie niepłodności, która polega na połączeniu komórki rozrodczej żeńskiej oraz męskiej poza organizmem kobiety w warunkach laboratoryjnych. Następnie powstały zarodek wprowadzany jest do macicy pacjentki. Cała procedura jest podzielona na kilka etapów.

1. Na początku jest kwalifikacja pary do wykonania zabiegu. W tym czasie lekarz dokonuje analizy dokumentacji medycznej z dotychczasowych etapów leczenia niepłodności. Przeprowadzana jest również ankieta oraz diagnostyka, między innymi USG, badania krwi analiza nasienia, konsultacja z andrologiem lub urologiem.
2. Kolejnym etapem jest stymulacja hormonalna kobiety do owulacji. Indywidualnie dobierane są odpowiednie dawki hormonów, które muszą być podawana o określonej przez lekarza porze. Są to zastrzyki podskórne, które kobieta może podawać sobie sama. Kontrola wzrostu pęcherzyków w jajnikach musi być wykonywana co 2-3 dni. Więcej o stymulacji do in vitro znajdziesz na https://www.dcg.wroclaw.pl/stymulacja-do-zabiegu-in-vitro.html.
3. Kiedy komórki jajowe kobiety są gotowe do pobrania, wykonywana jest punkcja jajników, by pozyskać płyn pęcherzykowy z komórkami jajowymi. Kobieta nie odczuwa dyskomfortu podczas zabiegu, ponieważ poddawana jest krótkiemu znieczuleniu ogólnemu.
4. W czasie kiedy u kobiety wykonywana jest punkcja jajników, jej partner oddaje swoje nasienie.
5. Zapłodnienie in vitro przeprowadzane jest laboratorium embriologicznym. Wybieranych jest 6 najlepszych komórek jajowych, które są łączone z plemnikami. Po około 16 – 20 godzinach analizuje się czy doszło do zapłodnienia.
6. 2-5 dni po inseminacji wykonywany jest transfer zarodków do jamy macicy przez pochwę. Zazwyczaj wprowadzany jest jeden lub dwa zarodki, reszta zostaje zamrożona. Kobieta po pobraniu komórek jajowych jest poddawana hormonoterapii, by przygotować ciało na przyjęcie zarodków i zwiększyć szansę na ich zagnieżdżenie się.
7. Ostatnim etapem jest potwierdzenie ciąży po około 11 dniach od transferu. W tym celu wykonywane są badania krwi, a następnie USG dodatkowo potwierdzające ciążę.

Kiedy para może skorzystać z metody zapłodnienia pozaustrojowego?

Niepłodność to problem około miliona par w Polsce, określenie to stosuje się w sytuacji, jeśli w ciągu roku nie doszło do zapłodnienia pomimo regularnego współżycia. Przyczyny tego problemu są różne i dotykają zarówno kobiety, jak i mężczyzn, a czasem niepłodność dotyczy obu partnerów. Zanim zostanie zastosowana metoda in vitro, partnerzy muszą przejść długą ścieżkę diagnostyczną, by dokładnie ustalić przyczyny niepłodności. Co więcej, zapłodnienie pozaustrojowej to metoda ostateczna dla par, które pragną mieć dziecko. Stosowana w sytuacji, kiedy inne terapie leczenia niepłodności nie przyniosły oczekiwanych efektów.

Do najczęstszych wskazań zastosowania in vitro są takie zaburzenia: 

• niedrożność jajowodów;
• zaburzenie funkcji jajników;
• brak owulacji;
• zaawansowana endometrioza;
• zaburzenia hormonalne w cyklu menstruacyjnym;
• niska jakość nasienia u mężczyzny;
• niepłodność o trudnym do określenia podłożu, której nie można wyleczyć innymi metodami.

Jakie czynniki wpływają na skuteczność in vitro?

Kobieta, decydując się na in vitro, powinna się do tego odpowiednio przygotować zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Przede wszystkim trzeba zadbać o odpowiednią dietę, która musi być bogata w białko, wapń, oraz kwas foliowy. Należy stosować chude mięso, ryby oraz soczewicę, które są źródłem białka, będący istotnym składnikiem przy produkcji zdrowych komórek jajowych. Źródłem kwasu foliowego są przede wszystkim warzywa, takie jak: ciecierzyca, szpinak, korzeń i natka pietruszki, brukselka, jarmuż, czy brokuły, ale także jaja kurze, czy wątróbka. Co więcej, przed zabiegiem in vitro nie wolno spożywać alkoholu, kawy, a przede wszystkim palić papierosów. Odpowiedni tryb życia i aktywność fizyczna poprawią krążenie, przygotowując organizm do przyjęcia zarodków.

Najczęstsze obawy dotyczące in vitro

Na temat in vitro można znaleźć wiele wprowadzających w błąd informacji, które mogą przestraszyć pary myślące o tej metodzie. Dlatego kilka słów sprostowania dotyczących największych obaw.

1. In vitro to nie nowa metoda eksperymentalna. Pierwszy raz została ona zastosowana w 1978 roku, a obecnie na świecie żyje ponad 6 mln dzieci, które urodziły się dzięki jej zastosowaniu.
2. In vitro nie jest przyczyną wad genetycznych. Co więcej, przez lata prowadzono analizy porównawcze rozwoju dzieci urodzonych z in vitro i nie wykazują one większej podatności na choroby, czy problemy rozwojowe niż dzieci z zapłodnienia naturalnego.
3. Podczas in vitro nie dochodzi do klonowania, czy niszczenia powstałych embrionów. Polskie procedury dotyczące tej metody należą do najbardziej restrykcyjnych w całej Europie. Zakazane jest klonowanie embrionów, czy wybór płci dziecka. A zarodki powstałe podczas zapłodnienia pozaustrojowego, które nie zostały transferowane do macicy, są mrożone w specjalnych warunkach.
4. In vitro ma bardzo wysoką skuteczność, potwierdzają to między innymi badania statystyczne przeprowadzone w Polsce podczas prowadzonego przez rząd projektu finansowania in vitro, który trwał w latach 2013-2016 roku. Do 2018 roku dzięki tej metodzie urodziło się prawie 21 tysięcy dzieci.