Kolejowe Przysposobienie Wojskowe w Mysłowicach

W okresie międzywojennym praca na kolei była służbą wymagającą odpowiedzialności, sumienności, karności, szybkiej orientacji, odwagi, samodzielności i wytrzymałości fizycznej. Kształtowaniem tak szlachetnych cech moralnych zajmowało się zapomniane dziś Kolejowe Przysposobienie Wojskowe (KPW).

Kolejowe Przysposobienie Wojskowe powstało w Polsce w 1927 r. Zarząd główny miał siedzibę w Warszawie. Członkowie KPW byli umundurowani i wyposażeni w broń palną. Kolejowe Przysposobienie Wojskowe dzieliło się na okręgi, te na ogniska. W 1939 r. organizacja liczyła ok. 115 tysięcy członków. Na terenie Rzeczypospolitej funkcjonowało ponad 500 ognisk KPW. Organizacja wydawała własny miesięcznik, który pod koniec lat 30. XX w. przekształcono w ilustrowany dwutygodnik o nakładzie ponad 100 tys. egzemplarzy. Członkowie organizacji otrzymywali go bezpłatnie. Oprócz tego organizacja wydawała miesięcznik „Instruktor” przeznaczony dla kadry szkoleniowej prowadzącej zajęcia z wychowania obywatelskiego, fizycznego i technicznego.

W Mysłowicach funkcjonowały cztery ogniska Kolejowego Przysposobienia Wojskowego: 1. Stacja, 2. Ekspedycja Towarowa, 3. Parowozownia i 4. Sekcja drogowo-sygnalizacyjna. Każde ognisko posiadało świetlicę, w której prowadzono ożywioną działalność kulturalną. Organizowano odczyty, akademie, obchody świąt patriotycznych, na imprezy przychodziły całe rodziny. W celach propagandowych organizowano przemarsze oddziałów ulicami miasta i zawody sportowe. KPW współpracowało ściśle ze Związkiem Strzeleckim. Ognisko mysłowickie posiadało sztandar.

W połowie lat 30. XX w. do mysłowickiego PKW należało ok. 400 osób. Członkowie posiadali legitymacje i uiszczali składki członkowskie. W mysłowickim KPW funkcjonowała orkiestra. Przewodniczącym KPW Stacja był Tadeusz Stecki, zarazem zawiadowca stacji. Referentem kulturalno-oświatowym był Bojko. 27 grudnia 1934 r. założono sekcję tenisa stołowego z przewodniczącym Poluszkiem. Prezesem ogniska Ekspedycja Towarowa był P. Świątek. Do czołowych członków tego ogniska należeli: M. Wilk, P. Loga, L. Modes, J. Bryjok. Przewodniczącym ogniska Parowozownia był Wilhelm Herok.

Członkowie mysłowickiego KPW udzielali się sportowo. Należeli do grupy najliczniejszych posiadaczy Państwowej Odznaki Sportowej – ustanowionej w 1931 r. dla mundurowych i osób cywilnych, wykazujących się czynnym uprawianiem sportu i sukcesami w tej dziedzinie. 19 marca 1934 r. przyjechał do Mysłowic wojewoda śląski Michał Grażyński w celu wręczenia nagrody przechodniej za największą ilość posiadanych odznak POS w województwie śląskim. Uroczystość odbyła się na rynku.

Kres działalności Kolejowego Przysposobienia Wojskowego był spowodowany wybuchem II wojny światowej.

Dariusz Falecki

Literatura:

Marian Dąbrowski, 20-lecie komunikacji w Polsce odrodzonej 1918-1939. Kraków 1939 r.

Miesięcznik: „Kolejowe Przysposobienie Wojskowe” 1934 r., nr 1-10.

Na zdjęciu: Członkowie mysłowickiego Kolejowego Przysposobienia Wojskowego przed budynkiem dworca pasażerskiego, 2. połowa lat 30. XX w.