Historia stacji benzynowej W. Richtera

Zapotrzebowanie na paliwo dla pojazdów samochodowych sprzyjało rozbudowie sieci stacji benzynowych. Międzywojenna Polska posiadała bogate złoża ropy naftowej, co stawiało nasz kraj w grupie potentatów na świecie. Pomyślny rozwój polskiego przemysłu paliw płynnych przerwała II wojna światowa.

W 1853 r. Żyd Abraham Schreiner, mieszkaniec Borysławia, wpadł na pomysł destylowania ropy, a uzyskaną po przeróbce naftę sprzedawał aptekom we Lwowie i Samborze. Wynalazek Schreinera udoskonalił Ignacy Łukasiewicz, który zasłynął jako wynalazca lampy naftowej i twórca polskiego przemysłu naftowego.

Polskim Eldorado było Borysławsko-Drohobyckie Zagłębie Naftowe, położone ok. 60 km na południe od Lwowa, gdzie na obszarze kilkunastu kilometrów kwadratowych wzniesiono ponad 1300 szybów naftowych. Pierwsze odwierty prowadzono od 1896 r. W celu przeróbki ropy naftowej na paliwa płynne budowano w sąsiedztwie szybów rafinerie. W 1909 r. powstała w Drohobyczu rafineria zaopatrywana rurociągiem z kopalń borysławskich. Przyjęła nazwę „Cesarsko Królewska Państwowa Fabryka Olejów Mineralnych”, po jej przejęciu przez Polskę zmieniono nazwę na „Polmin”. Wkrótce stała się jedną z największych w Polsce i Europie. Starszą od Polminu była Ogólnopolska Centrala Naftowa „Galicja”. Trzecią dużą firmą prowadzącą stacje benzynowe w międzywojennej Polsce była „Karpaty-Małopolska”, reprezentująca rejon Krośnieńsko-Jasielskiego Zagłębia Naftowego.

W okresie międzywojennym stacje benzynowe istniały w Mysłowicach. Na mapie Automobilowo-Turystycznej Polski z drugiej połowy lat 30. XX w. zamieszczono sieć dróg kołowych. Przy każdym mieście zaznaczono ilość stacji benzynowych. W Mysłowicach funkcjonowały dwie stacje, w Katowicach - 4, w Sosnowcu – 2 i na Niwce – 1. Mysłowice i Niwka były regionalnym węzłem drogowym, tu krzyżowały się drogi do Katowic, Sosnowca, Jaworzna i Oświęcimia.

Trudno dziś ustalić pierwszych właścicieli stacji benzynowych w Mysłowicach. Jednym z pionierów był W. Richter. Rodzina Richterów należała do czołowych kupców w mieście. Wolfgang Richter założył w 1880 r. przy ul. Pszczyńskiej 10 „Drogerie zum weißen Kreuz”. Po 1922 r. firma zmieniła nazwę na „Drogeria pod białym krzyżem”. Właściciel handlował m.in.: perfumami, mydłami, i aparatami fotograficznymi. Po 1922 r. Richter pozostał w Mysłowicach. Zwrócił się do magistratu pismem z 20 marca 1930 r. o udzielenie zgody na ustawienie stacji benzynowej (właściwie dystrybutora). Jak motywował, pozwolenie na postawienie stacji otrzymują osoby w innych gminach nie związane z branżą. Ponadto tłumaczył się ogólnoświatowym kryzysem i co za tym idzie walką o byt, którą toczą miejscowi kupcy zmuszeni do poszukiwania alternatywnych źródeł dochodu.

Richter załączył do pisma mapę sytuacyjną skrzyżowania ulic: Nowokościelnej (Krakowska), Starokościelnej, Towarowej i Klaszki (Szymanowskiego). Stację benzynową planował postawić na skraju skrzyżowania obecnych ulic Krakowskiej i Szymanowskiego. W tym miejscu znajduje się przystanek autobusowy w kierunku Jaworzna, Dąbrowy Górniczej i Niwki. Nie znamy dalszych losów sprawy. (Według w/w mapy automobilowo-turystycznej w Mysłowicach funkcjonowały dwie stacje benzynowe firmy „Karpaty-Małopolska”).

Dariusz Falecki

Literatura:

M. Mściwujewski, Królewskie wolne miasto Drohobycz. Lwów – Drohobycz 1929