Diabeł mówi dobranoc na Piosku?

Głośno stało się w Polsce o mysłowickim Piosku, który uwieczniono w cyklu „Mroczne dzielnice” realizowanym przez TVP Opole. Dzielnicę zgodnie z założeniami programu opisano jako miejsce, gdzie diabeł mówi „dobranoc”. Czy to tylko interpretacja autorów reportażu, czy też sami sobie jesteśmy winni, że tak nas postrzegają?

Mroczne reportaże

Seria „Mroczne dzielnice” opowiada o „miejskich legendach”, „podejrzanych zaułkach”, „ciemnych miejscach”, „gdzie przypadkowy przechodzień po zmroku ogląda się przez ramię”. Aby zaciekawić widza, wzbudzić w nim emocje cykl musi mieć trochę sensacyjny wymiar. Na celowniku opolskich dziennikarzy znalazły się już między innymi krakowska Nowa Huta, warszawska Praga Północ, łódzkie Bałuty, a z okolic, bytomski Bobrek, chorzowska Cwajka i katowickie Załęże. Przeciwko temu jak sportretowano tę ostatnią dzielnicę protestował oburzony prezydent Katowic Marcin Krupa – To skandaliczny pseudoreportaż - mówił. Program wzbudza kontrowersje u wielu włodarzy miast, którzy składali na niego skargi w Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji oraz w Radzie Etyki Mediów. Twórca cyklu Zbigniew Górniak odpiera zarzuty twierdząc, że to „impresje z przeszłości oparte na miejskich legendach, które przecież, co bywa przeze mnie podkreślane, na ogół są już mocno zwietrzałe” i przekonuje, że zarzuty wynikają z tego, że każdy chce się pokazać jak najlepiej, a „Mroczne dzielnice” uwydatniają ciemne strony miast. Jakkolwiek by nie oceniać sensacyjności cyklu, to zamiast się na niego obrażać, lepiej przyjrzeć się temu co uchwycił obiektyw kamery i wyciągnąć wnioski na przyszłość.

Najgorsza dzielnica?

Bohaterowie występujący w reportażu, czyli mieszkańcy Piosku opowiadali o tych, którzy kiedyś „rządzili na dzielni”, o alkoholowych ekscesach, narkotykach, pobiciach, kradzieżach, bezrobociu, wojnach kiboli. Autorzy dokumentu okrasili go ponurymi obrazami brudnych, brzydkich, zdewastowanych familoków, „ozdobionych” wątpliwej jakości napisami przez miejscowych wandali, zamkniętych na cztery spusty lokali, rozkradanej przez złomiarzy dawnej KWK „Mysłowice”.

Napotkani mieszkańcy próbują wyjaśnić dziennikarzom, że jednak gdzie indziej jest gorzej wskazując na Rymerę. Wypowiadający się w reportażu radny Mariusz Wielkopolan tłumaczy, że statystyki wykroczeń wyglądają o niebo lepiej niż jeszcze dekadę temu. O plusach dzielnicy i jej mieszkańców przekonuje kustosz z Muzeum Miasta Mysłowice, który wychował się na Piosku.

Badania naukowe pokazują, że pozytywne zmiany w miastach pojawiają się po remontach, modernizacjach, inwestycjach w poprawę wyglądu okolicy. Estetyka wywiera wpływ na to jak zachowują się ludzie. Mieszkańcy czują się zagrożeni widząc zdewastowane budynki i przystanki, ulice oblepione resztkami starych reklam, kibolskie symbole. Chaos i nieporządek wywołują wrażenie jakby przestrzenią publiczną zawładnęły grupy przestępcze, a samorząd stracił kontrolę nad tym co się dzieje w dzielnicy.

Niewiele potrzeba

Zniszczenia w dzielnicy Piosek są dokładnie takie same jak jeszcze dobre kilka lat temu. Zgłaszałem wówczas do budżetu obywatelskiego wniosek o zamalowanie niszczących wygląd mysłowickich dzielnic brzydkich graffiti. Pewien postęp uczyniły mysłowickie spółdzielnie, jednak władze miasta nie zdobyły się na zakup farby i poprawienie m.in. wyglądu Piosku. Gdyby to zrobiły, reportaż taki jak „Mroczne dzielnice” nie miałby szans u nas powstać. Sami więc strzelamy sobie w kolano. Dbanie o estetykę miasta zawsze procentuje. Taki jest mój mysłowicki punkt widzenia.

Marcin Stroński