Przesłanie z Norymbergi

Stosowana od lat przez Wójtowicza metoda „kija i marchewki” znów zadziałała. Podczas sesji Mateusz Targoś, któremu podlega mysłowicka oświata, oświadczył, że nie będzie wyciągał konsekwencji wobec dyrektorów szkół, jeśli wydane przez niego zarządzenie dotyczące norm zatrudnienie w oświacie na poszczególnych stanowiskach nie będzie przestrzegane. Zgromadzeni na sali sesyjnej pracownicy administracji i obsługi szkół nagrodzili to oklaskami. Oczywiście dyrektorów na sesyjnej sali nie było, ale daję głowę, że sesję oglądali w internecie. A mimo tego, dyrektorzy szkół przystąpili do realizacji zarządzenia, choć w istocie to nakaz zwolnień i ograniczenia wymiaru etatów.

I jak widać – nic z tego. Przymiarki do zwolnień toczą się pełną parą. Oświatowe związki dostają ze szkół pisma o opinię związkową w sprawie zwolnienia wyznaczonych pracowników. W szkołach funkcjonuje też druk, na którym pracownik
ma się określić, czy wyraża zgodę na porozumienie stron w sprawie ograniczenia mu etatu lub odejścia z pracy, czy też nie. By wykonać zarządzenie, co sprytniejsi dyrektorzy korzystają z braków w zatrudnieniu na danym stanowisku i by wykonać wyznaczone normy, skreślają wakaty.

Dyrektorzy nie czekają nawet na rozstrzygnięcie wojewody i uchylenie zarządzenia, o które wystąpił oddział mysłowickiego Związku Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) jeszcze 28 sierpnia – tydzień po wydaniu zarządzenia.

A zdaniem związkowców wydane zarządzenie narusza prawo, ponieważ nie zostało wydane z zachowaniem obowiązującej procedury, bo bez opinii związków zawodowych czy kuratorium, które są niezbędne. Zdaniem ZNP, zarządzenie narusza 
samodzielność i kompetencje dyrektorów szkół, stąd rozstrzygnięcie wojewody jest konieczne. Zatem kolejny raz pytam i co z tego, skoro koło redukcji się toczy? I nie chodzi o to, że jestem przeciwna oszczędnościom czy uporządkowaniu zatrudnienia w szkołach. Wiem, że miasto potrzebuje oszczędności, bo jest bankrutem. Z wykonanego w ub. roku opracowania dr Haliny Błoch dla oświaty, wiem też, że m.in. stan zatrudnienia w szkołach tego samego typu różni się pomiędzy szkołami całkiem sporo, przy tej samej zmianowości czy podobnej powierzchni budynku, więc trzeba
to zunifikować. Chodzi jednak o to, by takie zmiany, które dotykają ludzi – często długoletnich pracowników – były przeprowadzane z rozwagą, a nie pochopnie. By dawały zwalnianym szansę na znalezienie nowej pracy, a szkołom na spokojne działanie. Tymczasem poza związkowcami i opozycyjnymi radnymi nie ma sprzeciwu wobec takiej nie-
godziwości. Dyrektorzy nie bronią swoich pracowników. Wykonują polecenie pryncypała, bo nauczylisię, że przełożonego trzeba słuchać i nie narzekać na niedomagania systemu, czy przyznawać się do niedoróbek, bo inaczej... „w łeb”.

Przykład takiego zachowania? Pamiętam, jak pod koniec ub. roku na jednej z komisji radna Anna Kaczmarzyk zapytała obecnych dyrektorów, czy braki psychologa w szkołach to powszechny mankament, czy tylko brakuje go w szkole, której dyrektorka poprosiła ją o interwencję? Wówczas obecny na komisji Mateusz Targoś pewnie tak „sparaliżował” dyrek-
torów – choć siedzieli za jego plecami – że ci, bojąc się odezwać, kiwnęli, potakując głowami. Dla mnie to dramat.

I żeby nie było. Wiem, jak karane są przez Wójtowicza i Targosia przejawy jakiejkolwiek dyrektorskiej niesubordynacji. Przypomnę tylko, jak to Dorota Konieczny-Simela na zawsze była skreślona z listy nagród, bo miała swoje zdanie. Czy Barbara Zawiślak, pozbawiona w SP 3 funkcji dyrektora na kolejną kadencję, bo ośmieliła się czynić uwagi Wójtowiczowi co do nagradzania nauczycieli w jej szkole. Podobnie sekowaną dyrektorką była Marietta Grabowska z SP 5, która ośmieliła się startować z listy KO. W efekcie nie została jej przedłużona umowa o pracę na ten rok szkolny, już jako nauczycielki emerytki, choć potrzeby kadrowe w tej szkole są więcej niż poważne.

Zarządzenie Targosia i jego wdrażanie w życie czy postawa dyrektorów szkół to tylko przykład metod zarządzania miastem i ludźmi przez obecnych włodarzy. Bezkrytyczny posłuch podległych urzędników na wszystkich szczeblach i we wszystkich jednostkach miasta dla tzw. świętego spokoju – to już w większości standard.

Tylko do czego ten bezkrytyczny posłuch nas doprowadzi? W odpowiedzi na to pytanie przychodzi mi na myśl wiekopomne przesłanie z Norymbergi, czyli: myśmy wykonywali tylko rozkazy. 

Co daję pod rozwagę.
Grażyna Haska

PS. Poza tym uważam, że optymalizacja zatrudnienia powinna rozpocząć się od samego magistratu, czyli od urzędników i prezydentów miasta, choćby w kontekście wynagrodzeń. No, ale to już nie budzi jakoś zainteresowania prezydenta.