Pół wieku Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach

3 października odbyły się uroczyste obchody jubileuszu półwiecza Centralnego Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach – jedynej w Polsce placówki podlegającej Komendzie Głównej PSP, a zarazem jednej z największych tego typu w Europie.

Centralne Muzeum Pożarnictwa (CMP) w Mysłowicach świętowało swoje 50-lecie działalności. Uroczystości jubileuszowe zgromadziły wielu znamienitych gości, licznych miłośników strażackiej historii, a także samych pracowników – tych dawnych i obecnych – dzięki którym muzeum przez lata zdobyło rangę instytucji niezwykle cenionej w środowisku pożarniczym i kulturalnym.

Centralne Muzeum Pożarnictwa rozpoczęło działalność 14 września 1975 roku, z inicjatywy mjr poż. Henryka Chruzika, który objął również stanowisko pierwszego dyrektora placówki. Początkowo muzeum funkcjonowało w zabudowaniach byłego obozu hitlerowskiego przy ulicy Powstańców w Mysłowicach. W kolejnych latach muzeum rozwijało się, zyskując nowe obiekty i przestrzenie wystawiennicze — m.in. w 1979 r. rozpoczęto budowę nowego gmachu przy ul. Stadionowej. W 1992 roku muzeum zostało formalnie włączone do struktur Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i rozpoczęło funkcjonować jako instytucja państwowa – co podkreśliło jego rolę w systemie ochrony dziedzictwa narodowego i w służbie edukacyjnej środowisk strażackich.

W swych zasobach CMP gromadzi ponad 4 tys. eksponatów, które obrazują całościowo historię polskiego pożarnictwa – od narzędzi i sprzętu do pojazdów ratowniczych oraz elementów wyposażenia i dokumentacji. Muzeum organizuje wystawy stałe i czasowe, prowadzi działalność edukacyjną i popularyzatorską (lekcje muzealne, oprowadzanie kuratorskie), współpracuje z innymi instytucjami muzealnymi i strażackimi i od 2006 roku znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki województwa śląskiego.

Obchody jubileuszu 50-lecia CMP odbyły się w sposób uroczysty i wielowymiarowy. Program wydarzenia obejmował otwarcie wystaw okolicznościowych: „Herosi Polskiego Pożarnictwa” oraz wystawę jubileuszową „50-lecie Centralnego Muzeum Pożarnictwa”, oprowadzanie kuratorskie po ekspozycjach, panel dyskusyjny pt. „Historia i wyzwania pożarnictwa”, prowadzony przez druha dra Mariana Zalewskiego, podczas którego omawiano kierunki rozwoju ochrony przeciwpożarowej w kontekście historycznym i współczesnym, oficjalne przemówienia i podziękowania dla osób i instytucji, które wspierały muzeum przez lata.

Do udziału w uroczystościach zaproszono znamienitych gości – między innymi: Henryka Kiepurę (wiceministra MEN, sekretarza stanu i prezesa ZOW ZOSP RP w Katowicach, Marka Wójcika (wojewodę śląskiego), nadbryg. dra inż. Grzegorza Szyszko (Zastępcę Komendanta Głównego PSP), st. bryg. Damiana Legierskiego (Śląskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP) wraz z zastępcami, a także komendantów wojewódzkich, miejskich i powiatowych, przedstawicieli władz lokalnych, byłych dyrektorów CMP oraz licznych zasłużonych pracowników muzeum.

Tego dnia CMP dziękowało wszystkim, którzy przez dekady kształtowali i pielęgnowali tę wyjątkową placówkę – za ich pasję, zaangażowanie i poświęcony czas. W przemówieniach podkreślano znaczenie ciągłego dialogu między historią a nowoczesnością oraz rolę muzeum jako pomostu między służbą strażacką a społeczeństwem.

Centralne Muzeum Pożarnictwa w Mysłowicach to nie tylko miejsce zgromadzenia historycznych artefaktów – to instytucja kultury o szczególnym charakterze: jedyna w Polsce jednostka muzealna podlegająca bezpośrednio Komendzie Głównej PSP, pełniąca rolę centralnej placówki dokumentującej dorobek krajowego pożarnictwa.

Dzięki swojej unikatowej kolekcji i działaniom edukacyjnym, CMP nieustannie przyczynia się do popularyzacji wiedzy o historii straży pożarnej, technikach ratowniczych, a także o prewencji i bezpieczeństwie pożarowym. Placówka ta współpracuje także z jednostkami PSP, OSP oraz innymi muzeami historyczno-technicznymi, świadcząc doradztwo merytoryczne i organizując wydarzenia tematyczne.

CMP dysponuje imponującym zbiorem: m.in. bogatą kolekcją sikawek ręcznych i powozowych (najstarsza z nich pochodzi z 1717 roku), motopomp i pomp parowych (np. pompa parowa firmy G. A. Jauck z 1894 r.), historycznymi pojazdami gaśniczymi (jak Benz-Gaggenau z ok. 1912 r. czy autodrabiny Magirus z lat dwudziestych XX wieku), sprzętem alarmowym (syreny, dzwony), hełmami, mundurami, sztandarami i dokumentami związanymi z dziejami polskiego pożarnictwa.

W ostatnich latach muzeum aktywnie poszerza swoje zasoby, remontuje i konserwuje pojazdy z kolekcji oraz przygotowuje programy edukacyjne kierowane do młodzieży szkolnej i społeczności lokalnej.