Kpina ze statutu miasta

Rady dzielnic mogły istnieć nieprzerwanie, ale ich nie ma. Od ponad półtora roku miasto nie ma możliwości wsłuchać się w ten sposób w głos lokalnych społeczności. A mieszkańcy nie mogą realizować swoich dzielnicowych potrzeb.

Zgodnie z § 4. 3. Statutu miasta Mysłowice w mieście mogą być tworzone jednostki pomocnicze - osiedla (dzielnice). I jak dotąd te jednostki – dzielnice – miały swoje rady i określony budżet z rezerwy prezydenta na wykazywanie potrzeb lokalnej społeczności. Od niemal dwóch lat te rady nie działają. Dlaczego?

Polityka kosztem samorządności

Już w 2023 roku pisaliśmy o zaistniałej sytuacji. „Na wniosek prezydenta powstała w styczniu doraźna komisja do opracowania zmian statutów dzielnic miasta. Ostatecznie w składzie znalazły się zaledwie dwie osoby: Mariusz Wielkopolan (PiS) i Agnieszka Harmata  (WdM). Obie wyraźnie wspierające prezydenta. Na udział w pracach komisji w takim składzie nie wyrazili zgody typowani przez radnych - Wiesław Tomanek (KO) i Artur Bula (PiS). I choć nazwa komisji wskazuje na zajęcie się zapisami statutu, to jej członkowie najpierw zajęli się  zmianami w zakresie wyznaczenia nowych granic poszczególnych dzielnic. Ich zmiany to zmiany w ilości  mieszkańców a w konsekwencji głosów i wyborczych mandatów. Propozycje przygotowanych zmian nie zachwyciły radnych KO  Forum Samorządowego Projekt Mysłowice i części radnych PiS, a zatem nie wyrazili oni zgody na przedłużenie terminu funkcjonowania komisji , gdzie do zakończenia prac potrzebne było jeszcze przeprowadzenie  konsultacji społecznych.

Kontrowersyjne wydawało się radnym zdecydowane okrojenie dzielnicy Janów Miejski -Ćmok  na rzecz powiększenia granic osiedla Centrum, czy przeniesienie znaczącej części Dziećkowic do dzielnicy Kosztowy. Zmiany rodziły m.in. istotne przetasowania  ilości mandatów w okręgach wyborczych tuż przed zbliżającymi się wyborami samorządowymi. Nomen omen w interesie członków komisji specjalnej.

Tymczasem już po wyborach samorządowych

Od maja 2024 roku minęło sporo czasu, a rady dzielnic nadal nie są uchwalone. Wszystko rozbijało się o owe nowe granice, do czego ustalenia powstała wspomniana specjalna komisja. Teraz mamy to! Są granice, to można działać. Ale moment. Mamy 25 stycznia, a zanim zostaną wyznaczone i PRZEPROWADZONE wybory minie pewnie minimum pół roku lub więcej. W efekcie takich działań dzielnice są „do tyłu” o dwa i pół roku, a prezydent z budżetem „do przodu” – cóż ma się przejmować wnioskami, których nie ma, bo i rad nie ma?

Granice dzielnic

Ich wyznaczenie ma mniej lub bardziej polityczne znaczenie. Od lat była mowa o zmianach granic, które na celu miały  ich uporządkowanie, ale jednocześnie wpływałyby na kolejne wybory. Dlaczego? Ponieważ w ten sposób zmieniają się okręgi wyborcze, a co za tym idzie – zmiana ilości głosujących oraz to, na kogo głosować mogą  mieszkańcy.

Po kilkuletniej przerwie w Mysłowicach pojawia się realna szansa na ponowne powołanie Rad Dzielnic. To efekt zakończonych prac nad nowymi ich granicami  oraz zmianami w ich statutach. Jeśli procedury administracyjne przebiegną bez przeszkód, pierwsze rady mogą rozpocząć działalność jeszcze w tym roku.

Czym są Rady Dzielnic?

Rady Dzielnic to jednostki pomocnicze miasta, które mają reprezentować interesy mieszkańców poszczególnych części Mysłowic. Ich rolą jest m.in.:

• opiniowanie spraw dotyczących dzielnicy,
• inicjowanie lokalnych działań i inwestycji,
• udział w konsultacjach społecznych,
• dysponowanie środkami finansowymi przeznaczonymi na potrzeby dzielnicy.

Choć nie podejmują decyzji w imieniu miasta, mogą realnie wpływać na to, co dzieje się „tuż obok” — na osiedlu, ulicy czy w najbliższym otoczeniu mieszkańców.

Dlaczego Rady Dzielnic nie działały?

Poprzednie Rady Dzielnic zakończyły swoją działalność kilka lat temu. Jednym z głównych powodów była nieaktualna siatka dzielnic, która nie uwzględniała nowych osiedli, ulic czy zmian w zagospodarowaniu miasta. Bez uporządkowania granic nie było możliwe rzetelne  przeprowadzenie wyborów i powołanie nowych rad.

Dlatego we wrześniu 2024 roku powołano specjalną komisję doraźną, której zadaniem było przygotowanie zmian w statutach dzielnic, aktualizacja map oraz przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami.

Nowe granice i zakończone prace

Po ponad półtora roku prac Rada Miasta przyjęła uchwały określające nowe granice dzielnic Mysłowic. Zmiany objęły niemal całe miasto. W większości były to korekty porządkujące, choć nie zabrakło również bardziej kontrowersyjnych decyzji, jak zmiana przynależności ulic Jaworowej i Spokojnej.

Przyjęcie uchwał oznacza formalne zamknięcie etapu przygotowawczego. Dokumenty trafiły teraz do wojewody, który ma 30 dni na ich ocenę.

Kiedy ruszą Rady Dzielnic?

Jeśli uchwały zostaną zatwierdzone i nie pojawią się odwołania, kolejnym krokiem będzie:

• ogłoszenie przez prezydenta miasta naboru kandydatów do Rad Dzielnic,
• przeprowadzenie procedury wyborczej,
• ukonstytuowanie się nowych rad.

Realny termin rozpoczęcia działalności Rad Dzielnic to trzeci kwartał tego roku.

Pieniądze dla dzielnic? Wciąż znak zapytania

Zgodnie z zapowiedziami, każda dzielnica ma otrzymać 100 tys. zł rocznie na realizację lokalnych zadań. Łącznie daje to około 1,5 mln zł dla wszystkich dzielnic.

Problem w tym, że na ten moment w miejskim budżecie nie zabezpieczono jeszcze środków na ten cel. Bez pieniędzy Rady Dzielnic będą miały jedynie charakter opiniodawczy, co może znacząco ograniczyć ich skuteczność.

Czy mieszkańcy będą chcieli się zaangażować?

Sukces Rad Dzielnic zależy nie tylko od przepisów, ale przede wszystkim od aktywności mieszkańców. To oni mogą kandydować do rad, zgłaszać problemy, proponować inicjatywy i decydować o kierunkach wydatkowania środków.

Powrót Rad Dzielnic to szansa na większy wpływ mieszkańców na sprawy lokalne pod warunkiem, że miasto zapewni im realne narzędzia działania, a sami mysłowiczanie zdecydują się z nich skorzystać.