Kosztowy po raz trzeci

W dalszym ciągu posiłkuję się materiałem zdjęciowym pozyskanym 8 maja. Wojna o las trwa. Wśród jego obrońców znajdują się bardzo twardzi zawodnicy, o czy zdają się nie wiedzieć leśnicy. Teraz jednak odpuszczę sobie sprawy polityczne. Pora na opisanie tego, co można zobaczyć w lesie kiedy zerkamy pod nogi. Co nieco o gatunkach runa wspominałem w drugiej części. Teraz będzie rozwinięcie.

Szczypta zieleniny

Z roślin zielnych w tutejszych lasach spore płaty zajmuje turzyca drżączkowata. Na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie trawy. Jak wszystkie turzyce od traw wyróżnia się posiadaniem łodyg o trójkątnym przekroju. Inne są także kwiaty. W czasach mojego dzieciństwa spędzonego w pół drogi pomiędzy Rybnikiem a Raciborzem nazywaliśmy ją „włosioną”. Pozyskiwaliśmy ją także, aby uzupełniać nią wypełnienie materacy. Jej wielkie łany uniemożliwiają rozwój innego runa. Zazwyczaj nie przeszkadza ona grzybom, ponieważ z takich miejsc nader łatwo zbierało się jadane przez moją rodzinę olszówki.

Kolejnym gatunkiem tworzącym większe łany jest tutaj szczawik zajęczy. Roślina właśnie kończy kwitnienie. Jeszcze tu i ówdzie można dostrzec jej białe kwiaty z fioletowymi żyłkami na płatkach. Najważniejsze są trójlistkowe liście przypominające koniczynę. Tutaj każdy listek jest małym zielonym serduszkiem. Bardzo młode listki tego gatunku są sezonowym przysmakiem podczas leśnych spacerów. Poza tym jest to niezłe ziółko szczególnie cenione na naszym bliskim wschodzie. Na skraju lasu można jeszcze zauważyć mniszki lekarskie potocznie zwane mleczami. 

Krzewinki i krzewy

Wśród zielonych mieszkańców lasu warto zwrócić uwagę na krzewinki. W borach tak jak tutaj trafiają się borówki czarne oraz borówki brusznice. Pierwsza z nich właśnie rozwija liście i rozpoczyna kwitnienie. Potem można po prostu poczekać na czarne jagody. Jednakże w dzieciństwie takie wczesnowiosenne pędy także pozyskiwaliśmy oczywiście w ograniczonych ilościach. Były one dodatkiem do naszej rodzinnej całorocznej herbatki określanej jaki „tej”. W owych czasach prawdziwa herbata była rarytasem. Z wyższych krzewów pojawiają się liście malin i liście jeżyn. Je także pozyskiwaliśmy o ograniczonych ilościach. Wiadomo, owoce także były oczekiwanym leśnym plonem. Pozostając w kręgu surowców zielarskich trzeba jeszcze wspomnieć o poziomkach, których liście również nadają się do herbatek ziołowych. Tutaj także trzeba z rozwagą pozyskiwać surowiec, ponieważ bez liści nie będzie owoców.

Mchy

Ważnym składnikiem leśnego ekosystemu są mszaki. Podczas tej wizyty nie zwróciłem na nie większej uwagi, bo umierające drzewa były najważniejsze. W borach takich jak tutaj gatunkiem wiodącym jest rokietnik pospolity. Chociaż jest to gatunek nader liczny na wielu stanowiskach objęto go ochroną gatunkową. Tutaj jeszcze zauważyłem krótkosza szorstkiego oraz rokieta cyprysowego. To bardzo pospolite gatunki także poza lasami. W tym lesie rozwój warstwy mszystej, bo tak nazywa się taka warstwa lasu, utrudniają opadłe liście oraz szpilki. Jedne i drugie są rozkładane przez grzyby. Zajmuje im to zazwyczaj cztery lata.

Piotr Grzegorzek