Koza wachuje skarbu. Legendy i podania z terenu obecnych Mysłowic

Hańdowni ludzie byli fes uoszczyndni. Żyli biydnie, jodali chlyb z tustym a kożdy pijônc szporowali. Aże bankôw niy bardzo było, to trza było cosik z tymi naszporowanymi pijôndzami robić. Ludzie nojbarzi sie boli, jak mieli te pijôndze złote abo szczibne. I jak to trzimać dôma? To suli te pijôndze do gorka a zakopowali pod jakeś drzewo, ftore było fes wiele, coby niy zabocyli, kaj majôm swoje skarby.

Ale bywało, że może zabocyli uo tym skarbie, abo pomarli i pôginyli skuli wojny, zorazy abo jakigoś morzyska, ftore jich tropiło. I besto te pijôndze uostowały schowane haw, kaj je zakopali. I niyros sie trefiało, że takich skarbôw wachowały duchy, ftore straszowały tych, ftorzi chcieli te skarby wykopać. Ale mimo duchôw a straszkôw, byli ludzie uodwożni a przepadzici, co tych skarbów chcieli szukać.

Downo tymu na Wesołyj miyszkoł stary Borcek. To był naprowda fes uobrotny chop. Bo niy ino łaził do roboty, ale jeszcze znoł sie na szczelbach i giwerach. I nimi po cichu handlowoł. Mało tego! Po nocach lotoł po lasach pszczyńskigo ksiôży na gôn. Ale ni môg tak robić. Besto był kôsownikym. 

Latami, jak żył na Wesołyj, niyros syszoł uode starych babek rôstomajte uosprowiania. Jedne były uo utopcach, inksze uo duchach. Ale nojbarzi go zaciekawiło, że godały tysz tedy uowdy uo skarbach. Babki godały, że jedyn taki je zakopany pod starym dymbym, ftory rośnie chned we środku wsi. Miały to być stare pijôndze. Postanowił sprawdzić, wiela w tym godaniu je prowdy.

Borcek pogodoł ze swojimi kamratami, coby pośli ś`nim. Jeszcze dwóch sie zgodziło. I w jedna piykno nocka, kyj było ciepło, pośli. Wziyni ze sobôm ryle, bo wiadomo to, wiela trza bydzie kopać? Chopy byli fes radzi, bo richtig wierzyli w te stare prziwiarki i naprowda byli pewni, że te pijôndze znojdôm. Jak śli pod tyn dômb, to nawet se godali, co za te pijôndze se sprawiôm. Bo wiycie, kożdy mioł cosik do kupiynio. Jedyn pole, drugi chałpa, a tyn trzeci cołke gospodarstwo. Kożdy chcioł, coby tyn skarb spod dymbu doł mu sie zbogacić!

Jak dośli pod tyn istny dômb, to piyknie miesiôncek świycił, że było widno jak za dnia. Wszyjscy jusz spali, to było cichućko. Chopy prziśli pod dômb gynał uo pôłnocku. I zaros sie dali do kopanio. Trocha jeszcze uo tym skarbie se pogodali, ale ros dwa ciynżko robota przi kopaniu fes twardyj ziymie dała jim popolić. Poty jim wylazły na coła, rynce zacły boleć. Jak to przi kopaniu. Chopy zacli fuceć, nô ale trza sie uwijać, bo cas drapko leci. 

Jak se tak kopali, uoros jedyn doł pozôr, że ku nim podlazła jakoś koza. Borcek se pomyśloł, że ta koza musiała kômuś uciyc. Bo wiycie, koza mo niy ino wyglônd, jakby była cerom samego diobła. Ale je tako wredno jak tyn rogaty. Jakbyście jôm puścili na uogrôd, to zamias trowy, piyrsze zezre wszyske krzoki, jake sam rosnôm. A potym bydzie skokać na drzewa i uogryzać mode asty a kora. Niyjedne drzewo skiż kozy trefił szlag! Koza to pierziński szkodnik, jak sie ji niy wachuje. Na dodatek rada je jak sie jôm chalo. Ale jakbyście tak pochalali przi kozie kônia abo krowa, to wos zaroski bajśnie w noga abo pobôdzie, bo je tako niyrada, że niy jôm chalocie! A jeszcze rada ucieko i loto po wsi ludziôm na szkoda. Niyjedna uostuda była na Wesołyj skiż tego, że koza wlazła sômsiodowi na pole a powyżyrała kapusta. Besto kozy wachowali, sznôrami wiônzali, coby niy uciykła. A sam widzicie - i tak znodła se jakoś dziura i uciykła, pierzińsko motyka. Tak se pomyśloł stary Borcek, jak kopoł skarb wele starego dymbu. Ino że ta koza była jakoś dziwnie mokro. Jakby cołko uoblepiôno jakômś śmiyrôm abo cym. Po cimoku widzieli, jak sie miesôncek na ni uodbijoł. I jedyn z kamratów starego Borcka pedzioł na gos „uo kozicko, jakoś ty je mokro”. Chopy zacli sie śmioć, ale koza uodpedziała to samo. Chopy posłyszeli, jak godo „uo kozicko, jakoś ty je mokro”. Stanyli jak wryci, ale ros dwa przerażycie wziyno gôra. Tak sie przelynkli tego, co zrobiła koza, że zacli uciekać. Ale tak drapko, że jedyn nawet stracił swôj ryl, a inkszy postardoł kaś swôj szczewik!

Ale chopy jusz nigdy pod stary dômb niy śli kopać skarbu, bo wiedzieli, że go wachuje jakisik duch, ftory jako koza straszuje ludzi, ftorzi by tego skarbu chcieli dostać!

Tômasz Wrôna