Herody w Kosztowach

W drugim dniu świąt Bożego Narodzenia w kosztowskich domach pojawiła się grupa kolędnicza „Herody”. Grupa młodych ludzi przedstawiła w krótkim teatralnym przedstawieniu, co się działo na dworze króla Heroda, gdy dowiedział się o narodzeniu Jezusa. Towarzyszyli mu diabeł i anioł, którzy byli jego sumieniem, marszałek, który wykonywał polecenia króla i Żyd, który był królewskim informatorem. Wreszcie pojawiła się śmiertka, która wezwana przez anioła miała ukarać Heroda za to, że posłuchał podszeptów diabła i postanowił wymordować dzieci w Beltlejem, pozbywając się konkurencji do tronu. Po śmierci Heroda, uczestnicy wynieśli jego ciało, by powrócić śpiewając kolędy i pastorałki oraz składając życzenia noworoczne.

         Grupie patronuje i co roku przygotowuje młodych do inscenizacji Tomasz Wrona, kosztowski propagator tradycji.

         Tradycja „Herodów” jest znana w naszej okolicy od średniowiecza. Przez wieki grupy kolędnicze odwiedzały domy mieszkańców okolicznych miejscowości, by nieść błogosławieństwo i szczęście w domach na nadchodzący rok. Mieszkańcy rozumiejąc znaczenie tej grupy zawsze chętnie przyjmowali „Herodów” pod swój dach, ofiarując za przedstawienie i życzenia drobne datki i słodycze. Ciekawe jest to, że takie grupy były na Śląsku znane tylko tam, gdzie dawniej sięgała diecezja krakowska. Na terenie dawnej diecezji wrocławskiej ten zwyczaj nie był znany.

         „Herody” w okolicy Mysłowic odwiedzały mieszkańców aż do lat 70. XX wieku, kiedy to zachwycono się nowoczesnością i porzucono wiele zwyczajów, także ten. W latach 90. XX wieku w kilku dzielnicach Mysłowic (np. Larysz, Kosztowy) odrodzono ten zwyczaj, jednak do dzisiaj utrzymał się tylko w Kosztowach. Interesujące jest też to, że grupa kolędnicza z Kosztów jest w tej chwili jedyną, która działa na Górnym Śląsku, ale w zachodniej Małopolsce ta tradycja jest wciąż bardzo żywa i grupy herodowe można spotkać w wielu miejscowościach.

         Tradycyjnie „Herody” odwiedzały domy do święta Trzech Króli, czyli do 6 stycznia.

  Tomasz Wrona