Przyroda wokół nas. Przy ulicy Kormoranów

24 kwietnia odpowiednio zamaskowany po godzinie szesnastej wędrowałem po okolicy ulic Wielka Skotnica i Kormoranów. Tego nie da się ukryć. Rodzi się tutaj małe centrum handlowe kosztem okolicznej zieleni. Tak jak powiedziałem ostatnio, jeśli coś ocaleje, pochwalę to po przysłowiowym zachodzie słońca, który dla mnie najwcześniej nastąpi w dwa lata po uruchomieniu handlu w budowanych placówkach. Na razie jest to co widać.

Zielona kolumna

Tuż za ogrodzonym placem budowy, ale tak jakby przy okazji wyczyszczonym z rozmaitych chaszczy, stoi sobie pochylona, zielona kolumna. Jest to martwa topola, zapewne holenderska, która jest jednym z mieszańców topoli kanadyjskiej oraz topoli czarnej. Drzewo to oplata do wysokości kilkunastu metrów bluszcz pospolity. Takie okazy zazwyczaj kwitną i owocują. Jeszcze przed 2014 rokiem takie formy podlegały przynajmniej ochronie częściowej. Teraz bluszcz jako taki we wszystkich formach wypadł z tej listy, co nie oznacza, że powinno się go tępić bezlitośnie. Ten gatunek w takiej postaci pojawia się raczej rzadko. W zasięgu naszego tygodnika widujemy się nie często. Co innego pobliskie Jaworzno. Tutaj, w dużym uproszczeniu, gdzie by nie splunąć da się trafić w kwitnący i owocujący bluszcz. W przypadku okazu z ulicy Kormoranów najsłabszym ogniwem jest oplecione drzewo, bo ono jest już martwe i niewątpliwie wkrótce padnie. W szkoda, bo to ciekawy element tutejszego krajobrazu. Oczywiście przy odrobinie dobrej woli i niezbyt dużych pieniądzach dało by się go uratować. A póki co jest tam całkiem spory śmietnik. W 2018 roku ten układ jeszcze zachowywał pion.

Kaukaski gość

Nieco dalej za placem budowy, przy ścieżce prowadzącej od ulicy Kormoranów znajduje się spory drzewostan. W jego obrębie zobaczymy drzewo podobne do orzecha, ale nie rodzące orzechów. Czyli wygląda jak orzech, ale nie jak orzech. To jest skrzydłorzech kaukaski – Pterocarya fraxinifolia. Jest to drzewo rzadko spotykane na pograniczu Śląska i Małopolski. W swoich wędrówkach odnotowałem jego stanowiska w Chrzanowie, Bolęcinie, Krakowie, Jaworznie, Sosnowcu, Zabrzu, Świerklańcu oraz w Mysłowicach i to tylko w tym miejscu, a było to w 2018 roku. I to by było na tyle. Nasz bohater jest przede wszystkim związany z rejonem Kaukazu i Zakaukazia. Pojawia się ponadto w północnej Turcji oraz Iranie. W Europie uprawia się go jako ciekawostkę dendrologiczną od 1782 roku. Tutaj, podobnie jak w ojczyźnie, potrafi mieć postać bardzo wysokiego krzaka, tak do 35 metrów ze względu na liczne pnie wyrastające z jednego miejsca. Jego nieparzystopierzaste blaszki liściowe osiągają do pół metra długości. Drobne oskrzydlone orzeszki zwisają w długich gronach. One mogą mieć długość do 40 centymetrów. Pewną jego wadą, a może dla niektórych zaletą, jest skłonność do wytwarzania odrostów korzeniowych, z których wytwarza kolejne kępy przekształcające się w drzewopodobne krzaki. Bardzo dobrze to zjawisko udokumentowałem w Chrzanowie. Jest to jeden z kilku gatunków, które zdecydowanie nie nadają się do ogródków przydomowych.

To i owo

Bliżej ulicy Kormoranów zauważyłem pewien bardzo ciekawy układ. W nierozerwanym związku rosnę sobie cis pospolity, klon jesionolistny oraz bez czarny. On będzie bohaterem odrębnego artykułu. Teraz zauważyłem tutaj jeszcze żeński okaz wierzby iwy. Wkrótce będzie on sypał watą. Bliżej obecnie czynnego sklepu wielkopowierzchniowego stoi sobie brzoza brodawkowata. Kiedyś obcięto jest sporej grubości konar. Rana nie zagoiła się, zetem już teraz, chociaż drzewo ma zieloną koronę, obserwujemy jego powolną śmierć. Dla porównania w obrębie osiedla, tuż przy chronionych dębach, rosną sobie dwie agresywnie przycinane wierzby białe w odmianie płaczącej. Ten gatunek na szczęście jest w stanie sporo przejść. Jedno jest pewne - po wybudowaniu osiedla i sklepów trzeba będzie tutaj uporządkować drzewostan, zachowując co tylko się da. Może nawet posadzić kawałek lasu, aby nazwa osiedla była zgodna z otoczeniem.

Piotr Grzegorzek